Έχουμε διαβάσει 2998 βιβλία

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Θοδωρή Τσάκωνα

Ο Θοδωρής Τσάκωνας συνομιλεί με την Αγγέλα Γαβρίλη και το Diavasame.gr, με αφορμή το δεύτερο βιβλίο του "Το πέμπτο σημείο του ορίζοντα" (εκδόσεις Novelbooks).

Ποιο είναι το «πέμπτο σημείο του ορίζοντα»;
Είναι το σημείο προΰπαρξης και μετα-ύπαρξης της ανθρώπινης ψυχής όπως τη φαντάζομαι. Το σημείο όπου βρίσκεται το γρανάζι της συνέχειας. Παραστατικά, λοιπόν, αν το δούμε μέσα από το πρώτο διήγημα, θα διαπιστώσουμε πως δε μιλώ για ένα πέμπτο σημείο γεωφυσικού ορίζοντα αλλά για ένα μεταφυσικό σημείο προσανατολισμού.

Μετά την επιτυχία της «Αγκούσας», το οποίο ήταν μυθιστόρημα, εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων «Το πέμπτο σημείο του ορίζοντα». Ποιες οι προσδοκίες σας, αν αναλογιστούμε ότι το διήγημα δεν είναι εμπορική φόρμα;
Ως συγγραφέα η προσδοκία μου να εκδώσω μία συλλογή διηγημάτων έχει ήδη εκπληρωθεί. Σε ό, τι αφορά στους αναγνώστες, η κύρια προσδοκία μου είναι να γνωρίσουν και αυτή τη συγγραφική μου πλευρά. Πιστεύω πως αυτές οι μικρές ιστορίες, με τον τρόπο που τις γράφω να καταφέρουν να περάσουν το ίδιο εύκολα στους αναγνώστες. Άλλωστε, το ότι κάποιες από αυτές έχουν βραβευτεί πιστεύω πως αποτελεί επιπλέον κίνητρο για κάποιον που θέλει να με γνωρίσει. Σχετικά με το εμπορικό κομμάτι, το μόνο που γνωρίζω και μπορώ να σας πω είναι πως μέχρι τις 26 Νοεμβρίου που έγινε η πρώτη επίσημη παρουσίαση είχε εξαντληθεί η πρώτη έκδοση και τυπώθηκε η δεύτερη. Συμπεραίνω πως μετά τις παρουσιάσεις και την ανάλογη προώθηση από τον εκδοτικό οίκο, θα πάει ακόμη καλύτερα.

Υπάρχουν κοινά στοιχεία στα διηγήματα;
Σαφώς υπάρχουν. Υπάρχουν πολλά κοινά ερωτήματα που διατρέχουν τις ιστορίες και τους ήρωες. Ο κοινός ιστός, όμως, που διαπερνά τα διηγήματα είναι ο δρόμος προς τον αυτοεγκλωβισμό. Η «εσφαλμένη» ή «σωστή» διαχείριση της ελευθερίας και ο τελικός κοινός δρόμος που οδηγούνται οι ήρωες αναζητώντας το ιδανικό τέλος τους. Τον τρόπο απελευθέρωσης στην αιωνιότητα. Με τον δικό του τρόπο ο καθένας. Ακόμη και ο ήρωας-συγγραφέας που πιστεύει πως μπορεί να διαχειριστεί τους πάντες, μέχρι τη στιγμή που αντικρίζει τους αγγέλους -που πίστευε πως μπορούσε να διαχειριστεί- με την ανθρώπινη εικόνα τους.

Την έμπνευση για τη συλλογή την αντλήσατε εξ ολοκλήρου από τη φαντασία ή υπήρχαν και πραγματικά γεγονότα που σας ενέπνευσαν;
Το «Πέμπτο σημείο», «το κλείστρο» και ο «κρατούμενος» είναι φανταστικές ιστορίες. Το «πεπτωκώς» είναι έμμετρη περιγραφή ενός ονείρου μου το οποίο επαναλαμβανόταν μέχρι κάποτε. Η «Πολυξένη», αν και ελεγειακή η μεταφορά της ιστορίας, υπήρξε ως πρόσωπο στην παλιά μου γειτονιά. Ήταν πραγματικά μια υπέροχη φυσιογνωμία. «Ο λώρος» αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός που μου συνέβη σε ηλικία δεκαεπτά ετών, σε ένα ναυάγιο που έζησα. Δούλευα καλοκαίρι, σαν καμαρωτάκι σε κρουαζιερόπλοιο για χαρτζιλίκι. Είναι μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω ποτέ.

Τελικά, οι ήρωες ακολουθούν τη δική τους διαδρομή σ’ ένα κείμενο ή αποτελούν μονάχα μαριονέτες στα χέρια του συγγραφέα;
Σε αυτό θα μπορούσα να σας απαντήσω με ένα πρόσφατο γεγονός. Πριν από λίγο καιρό ξεκίνησα ένα διήγημα με κεντρικό ήρωα τον Γουόλτ Ντίσνευ. Τον επαναφέρω στη ζωή και εμφανίζεται στη Νέα Υόρκη παραμονές Χριστουγέννων όπου θα εμπνευστεί ένα παιχνίδι που θα κάνει παγκόσμιο πάταγο, τόσο που θα αλλάξει τη μοίρα του πλανήτη. Ως εδώ καλά. Στην προσπάθειά μου όμως να γνωρίσω καλύτερα και να κατανοήσω το χαρακτήρα αυτού του ανθρώπου μπήκα στο διαδίκτυο και έψαξα πληροφορίες. Φανταστείτε λοιπόν έναν άνθρωπο καλλιεργημένο, χαρούμενο, αισιόδοξο, άκρως ευαίσθητο και παντελώς άσχετο με την τρέχουσα τεχνολογία, τι πολιτισμικό σοκ υφίσταται μπροστά σε αυτό που αντικρίζει πενήντα χρόνια μετά.
Ποιος μπορεί να φανταστεί πως θα αντιδράσει και τι τελικά θα κάνει αυτός ο άνθρωπος-χαρακτήρας; Θα κάνει αυτό που θέλω εγώ ως φαντασιόπληκτος συγγραφέας ή μήπως αυτό που πιθανόν δεν υποψιάζομαι βάση του χαρακτήρα του; Τι θα με οδηγήσει να γράψω ένα τέλος το οποίο θα είναι συνεπές με αυτό το χαρακτήρα και τα βιώματά του; Εκεί πιστεύω κρύβεται και η απάντηση. Τη μαριονέτα την έχεις, αλλά καλείσαι να την αναστήσεις. Και εκεί βρίσκεται και η μαγεία της γραφής. Εάν σε αυτή τη μαριονέττα δώσεις πνοή ως ήρωα, σεβόμενος το χαρακτήρα, τις σκέψεις του και τις αντιδράσεις του, τότε τον απελευθερώνεις. Μοιραία ο ίδιος σε πείθει πως ακολουθεί τη δική του διαδρομή. Και η συνέπειά του μέχρι το τέλος με όποιο τρόπο κι αν επιλεγεί είναι αυτή που θα πείσει και τον αναγνώστη.

Από τη μεγάλη φόρμα στη μικρή. Ποιες οι δυσκολίες ή και οι ευκολίες για μια τέτοια μετάβαση;
Όπως γνωρίζετε ξεκίνησα ως διηγηματογράφος. Δεδομένου ότι χρόνια με απασχολεί ο τρόπος γραφής κάθε φόρμας, η «Αγκούσα», θα σας έλεγα ότι προέκυψε ως μυθιστόρημα μέσα από αφηγηματικούς πειραματισμούς που εξελίχθηκαν. Η επιτυχία της, ωστόσο, με βοήθησε αρκετά στο να με γνωρίσουν ως συγγραφέα αρκετοί αναγνώστες. Ήταν μια σκέψη προκειμένου να μπω πιο εύκολα στο χώρο. Όμως η καρδιά μου ανήκει στη μικρή πεζογραφική φόρμα.
Οι ευκολίες όσο και οι δυσκολίες πιστεύω πως είναι κοινές. Είναι σαφώς διαφορετικό να λες μια ιστορία σε κάποιον περιγράφοντας συμμετοχή χαρακτήρων στη δράση μιας ιστορίας (μυθιστόρημα) και τελείως διαφορετικό να επικεντρώνεις σε μία καίρια στιγμή που θα αποδώσει το βάθος ενός ή περισσοτέρων χαρακτήρων (διήγημα). Και στις δυο όμως περιπτώσεις το ζητούμενο είναι η συμμετοχή του αναγνώστη. Εκεί ακριβώς έγκειται κατ’ εμέ και η δυσκολία. Στο μεν μυθιστόρημα ο αναγνώστης μπορεί κατά κάποιο τρόπο να ξεχαστεί (αφού του το επιτρέπει ο συγγραφέας μέσα από τις εικόνες και τις μακροσκελέστερες περιγραφές). Στο διήγημα τα πράγματα δυσκολεύουν γιατί η γραφή είναι πιο πυκνή. Μιλάμε για κείμενα πολλαπλής ανάγνωσης. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία γραμμή, τα πάντα έχουν τη δική τους ξεχωριστή σημασία. Εκεί ο αναγνώστης δεν έχει πολλά περιθώρια. Αν ξεχαστεί, το πιο πιθανό είναι να «χάσει το κείμενο». Αυτός είναι και ο λόγος που τα διηγήματα απαιτούν δεύτερη και τρίτη ανάγνωση.

Όταν γράφετε σκέφτεστε τις αντιδράσεις του κοινού ή ακολουθείτε αποκλειστικά τον δρόμο της ιστορίας και των χαρακτήρων με όποιο αποτέλεσμα;
Όποτε ξεκινάω ένα βιβλίο η πρώτη μου σκέψη είναι το τι θέλω να πω με αυτό που γράφω. Η όποια πλοκή της ιστορίας, κατασκευή χαρακτήρων κλπ, φροντίζω να υπηρετούν αυτό τον σκοπό. Επικεντρώνομαι, λοιπόν, αποκλειστικά και μόνον σε αυτό, τουλάχιστον μέχρι να τελειώσω την πρώτη γραφή του βιβλίου. Σε ό, τι αφορά στις επιπλέον διορθώσεις μέχρι να βγει, θα σας έλεγα ότι περισσότερο εστιάζω στην απλότητα στην καθαρότητα και τη διαύγεια του κειμένου, προκειμένου να γίνει πιο οικείο και πιο προσιτό στον αναγνώστη. Δεν θα έλεγα πως σκέφτομαι τις αντιδράσεις του κοινού, απλά λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου το σε ποιον απευθύνομαι.

Πώς αντιλαμβάνεστε το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα;
Αυτό που αντιλαμβάνομαι είναι μια αναγνωστική σύγχυση. Πλην εξαιρέσεων, αρκετός κόσμος δυσκολεύεται πολύ να ψάξει, να ενημερωθεί αντικειμενικά και να αναζητήσει ένα βιβλίο. Συνήθως καταλήγει στα βιβλιοπωλεία καθοδηγούμενος από τη διαφημιστική προώθηση του προϊόντος και σπάνια από εσωτερική ανάγκη. Σπάνια θα βρεθεί να τον καθοδηγήσει κάποιος με βάση τα ενδιαφέροντά του και τις πραγματικές αναζητήσεις του. Και αν αυτό έστω είναι φυσιολογικό για την εποχή μας, το θέμα είναι τι γίνεται από κει και πέρα. Μετά την ανάγνωση του βιβλίου. Θα μιλήσει γι’ αυτό το βιβλίο, θα τον απασχολήσει το θέμα, θα το συζητήσει, θα ανταλλάξει απόψεις με κάποιους; Τελικά το βιβλίο έκανε τη δουλειά του; Αν οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητικές, τότε πιστεύω πως είναι εύκολο να αντιληφθεί καθένας πως για τους πιο πολλούς το βιβλίο δεν αντιμετωπίζεται ως προϊόν αναζήτησης γνώσης αλλά ως γενόσημο φάρμακο κατά της αναγνωστικής κατάθλιψης.

Η συνέχεια του συγγραφέα Θοδωρή Τσάκωνα;
Ολοκληρώνω μία νουβέλα την οποία έχω ξεκινήσει αρκετό καιρό. Βρίσκομαι στο επίπονο και άχαρο στάδιο των διορθώσεων. Πιστεύω πως τον επόμενο χρόνο θα είναι έτοιμη προς έκδοση. Παράλληλα κάνω μια έρευνα για κάποιο νέο βιβλίο που έχω ήδη αρχίσει να γράφω με θέμα «το παιδομάζωμα». Με έχει βασανίσει ιδιαίτερα η εξαναγκαστική-εθελούσια φυγή των νέων παιδιών από τη χώρα. Αφορμή η γνωριμία μου με έναν εβδομηνταπεντάχρονο «παιδί» του παιδομαζώματος τότε, που το παιδί του, τριανταπεντάχρονος μηχανολόγος μηχανικός έφυγε πέρυσι και μάλιστα για το ίδιο μέρος που βρισκόταν ο πατέρας του. Είναι τραγική ειρωνεία πραγματικότητας, μέσα σε δυο γενιές, να επαναλαμβάνεται μια μαύρη ιστορία του παρελθόντος και πολύ φοβάμαι πως το θέμα θα παραμείνει επίκαιρο για αρκετό διάστημα.

Ο Θοδωρής Τσάκωνας γεννήθηκε το 1964 στον Πειραιά. Είναι εκπαιδευτικός προσχολικής αγωγής και λογοτεχνικά, ανήκει στη γένια των νέων συγγραφέων. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια Λογοτεχνικής Γραφής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) με αξιόλογους δασκάλους λογοτεχνίας και θεατρικής γραφής (Γιώργο Ρωμανό, Θανάση Βαλτινό, Αργυρώ Μαντόγλου, Ανδρέα Στάικο κ.α). Έχει γράψει στίχους για τραγούδια, παραμύθια καθώς και πολλά παιδικά θεατρικά τα οποία παρουσιάζει κάθε χρόνο σε θεατρικές σκηνές. Ανάμεσα σε αυτά, είναι το έργο "Θεών παιχνίδια" μια αρχαία τραγωδία για παιδιά σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, η διασκευή στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη "Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας" καθώς επίσης και η διασκευή για παιδικό θέατρο του λογοτεχνικού έργου "Αγαπητέ Θεέ" του Ερίκ Εμανουέλ Σμιτ. Το Μάιο του 2010 "Το κλείστρο" βραβεύεται με Α΄ Βραβείο στον Πανελλήνιο διαγωνισμό διηγήματος για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς που διοργανώνει το diavasame.gr. ("19 καινούργια βήματα" εκδ. Ελευθερουδάκης). Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, "Το δώρο" ένα άλλο διήγημα επιλέγεται στα καλύτερα του Πανελλήνιου διαγωνισμού bonsai διηγήματος που διοργανώνει το περιοδικό "Πλανόδιον". Τον Ιανουάριο του 2011 βραβεύεται από τη Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών στον αντίστοιχο διαγωνισμό της με Α΄ Τιμητικό Έπαινο για το διήγημα "Ο λώρος". Eίναι παντρεμένος, πατέρας δύο παιδιών και ζει με την οικογένειά του στο Παλαιό Φάληρο.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/6/2019-30/11/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/6/2019 έως 30/11/2019.
19.12.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ