Έχουμε διαβάσει 2962 βιβλία

61 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΩΙΚΟΥΣ

24.04.2015
Συντάκτης: Ευμορφία Ζήση
facebook email
61 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΩΙΚΟΥΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΠΑΤΑΚΗΣ
Συγγραφέας
Max Exelman
Μετάφραση
Σώτη Τριανταφύλλου
Κατηγορία
ISBN
978-960-16-5597-0
Σελίδες
148

Φιλοσοφήστε και θα ευτυχήσετε!

«Οι άνθρωποι στους οποίους δεν έχουν τύχει σοβαρά πράγματα δεν αντιλαμβάνονται την ασημαντότητα των γεγονότων» (Τ.Σ.Έλιοτ)

Πριν εισαχθούμε στον υπέροχο κόσμο των «61 μαθημάτων καθημερινής ζωής από τους Στωικούς» του Μαξ Έξελμαν, είναι χρήσιμη και βοηθητική μια γενική αναφορά στο φιλοσοφικό σύστημα του Στωικισμού. «Ο αληθινός Στωικός είναι ένας άνθρωπος που υποτάσσεται στην τύχη με θάρρος και αξιοπρέπεια, επειδή αντιλαμβάνεται ότι είναι καταδικασμένη οποιαδήποτε αντίσταση απέναντί της, πρεσβεύει δηλαδή ο στωικός άνθρωπος την επιγραμματική διατύπωση ‘’volentem ducunt fata, nolentem trahunt’’, δηλαδή η Μοίρα οδηγεί εκείνους που θέλουν να την ακολουθήσουν και σέρνει εκείνους που το αρνούνται» (A.S. Bogomolov). Μια από τις θέσεις των Στωικών είναι η απλότητα του βίου μέσω της μετριοπάθειας, της ανοχής και της λιτότητας. Αυτό αποτελεί και τη συνταγή για την ευτυχισμένη ανθρώπινη ζωή. Η προτεινόμενη από τους Στωικούς «Απάθεια» αφορά την εκμηδένιση κάθε προσωπικής επιθυμίας για την απόκτηση πραγμάτων ή για την αλλαγή κάποιων καταστάσεων, όταν αυτές είναι πέρα από τις ανθρώπινες δυνατότητες. «Τι μας προτείνουν λοιπόν, με λίγα λόγια, οι Στωικοί; Να αγαπάμε τη ζωή, να εκτιμάμε όσα έχουμε και να προσβλέπουμε στην αταραξία» (σελ. 144). «Ωστόσο, η απάθεια δεν ταυτίζεται με την απραξία˙ αντιθέτως, η αδικία δεν συνδέεται πάντοτε με κάποια πράξη – συχνά συνδέεται με την απραξία. Όποιος πράττει σύμφωνα με τις ιδέες του έχει συχνά άδικο, αλλά όποιος δεν πράττει ποτέ έχει πάντοτε άδικο. Ο στωικός φιλόσοφος δεν προτείνει λοιπόν την αποχή από τις διάφορες δραστηριότητες» (σελ. 83).

«Πολλοί από μας παραπονιούνται: ‘’Αχ, αν είχα καλύτερο σπίτι… αν είχα καλύτερη εμφάνιση… αν είχα καλύτερη δουλειά’’ – και παραιτούμαστε από την απόλαυση και τη βελτίωση όσων έχουμε ήδη. Πολλοί ανησυχούμε –“τρωγόμαστε”– για πράγματα που δεν μπορούμε να αλλάξουμε» (σελ. 7). «Αν θέλεις, λένε οι Στωικοί, να μη σου τύχουν αρρώστιες, θάνατος ή φτώχεια, θα δυστυχήσεις. Αν επιθυμείς κάτι που ξεπερνά τις δυνάμεις σου, θα αποτύχεις» (σελ.8). Σύμφωνα με τον Επίκτητο: «Η Ελευθερία συνίσταται στο να επιθυμούμε να έλθουν τα πράγματα όχι όπως θέλουμε, αλλά όπως συμβαίνουν». «Η δυστυχία οφείλεται τις περισσότερες φορές στην απεγνωσμένη προσπάθεια να ελέγξουμε όσα είναι ανεξέλεγκτα ή στην αμέλεια που δείχνουμε για όσα μπορούμε να ελέγξουμε. Πλούσιος δεν είναι αυτός που έχει πολλά πολλά υπάρχοντα αλλά εκείνος που έχει λίγες επιθυμίες» (σελ. 9).

Άλλο ένα μάθημα καθημερινής ζωής από τους Στωικούς είναι η επιμονή τους «στην αναγκαιότητα της παιδείας και της ατομικής προσπάθειας: «Τα πράγματα είναι δύσκολα όχι επειδή προσπαθούμε πολύ, αλλά επειδή δεν προσπαθούμε αρκετά» (σελ.11). Τα μαθήματα καθημερινής ζωής των Στωικών συνεχίζονται και αφορούν τις συναναστροφές μας με τους άλλους ανθρώπους, τη στενότερη συναναστροφή που είναι ο γάμος, την αυτογνωσία και την ταυτότητά μας. («Καμιά φορά λέμε: “Πρέπει να βρω τον εαυτό μου”. Στην πραγματικότητα, τον εαυτό μας δεν τον βρίσκουμε, τον επινοούμε, τον δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι, τον σμιλεύουμε. Όρισε λοιπόν στον εαυτό σου έναν χαρακτήρα και έναν τρόπο ζωής που θα τον διατηρείς και θα τον υποστηρίζεις είτε είσαι μόνος σου είτε είσαι μαζί με άλλους», σελ. 23.)

Συνεχίζοντας την απολαυστική ανάγνωση των μαθημάτων των Στωικών, λαμβάνουμε τις παρακάτω προτάσεις όσον αφορά στην ευτυχία: «Χαμογελάτε σε κάθε ευκαιρία ‒ όχι γιατί η ζωή είναι εύκολη, ή όπως ακριβώς θα θέλατε να είναι, αλλά επειδή έχετε επιλέξει να είστε ευτυχισμένοι και ευγνώμονες για όλα τα καλά πράγματα που έχετε και για όλα τα προβλήματα που ξέρετε ότι δεν έχετε», (σελ. 41).

Στο σύγχρονο πολιτισμό της «εύκολης προσπάθειας» και της επιδίωξης του εύκολου και γρήγορου κέρδους, οδηγούμαστε και εγκλωβιζόμαστε αναπότρεπτα και ανεπιφύλακτα σε έναν αγχώδη και ανικανοποίητο τρόπο ζωής με συχνά αρνητικές ψυχοσωματικές επιπτώσεις. Ξεχνάμε τη διδασκαλία των Στωικών: «Τίποτα μεγάλο και καλό δεν γίνεται ξαφνικά. Τα πράγματα ωριμάζουν όπως τα σταφύλια ή τα σύκα. Χρειάζεται χρόνος για να ανθίσουν και να αποφέρουν καρπούς» (σελ. 58). Η φιλοσοφική σκέψη βελτιώνει το ευ ζην του ανθρώπου. Θα την πρότεινα ανεπιφύλακτα ως μέσο θεραπείας από τα λεγόμενα δεινά της σημερινής κρίσης, με αφορμή το συγκεκριμένο ανάγνωσμα. «Οι αφιλοσόφητοι, σύμφωνα με τους Στωικούς, δεν ζουν την ‘’εξετασμένη ζωή’’ παρά οδηγούνται από το μοιραίο, ζουν τυχαία, χωρίς κατεύθυνση, χωρίς σκοπό – η ζωή τούς διαφεύγει. Είναι σαν να μην έζησαν καν…» (σελ. 120). Όπως αναφέρεται, οι Στωικοί έθεσαν τις βάσεις της ψυχανάλυσης και της ψυχοθεραπείας. «Όλες οι νευρώσεις μας αρχίζουν από τη στιγμή που προσπαθούμε να είμαστε κάτι που δεν είμαστε πραγματικά: η προϋπόθεση της ευτυχίας είναι η αυτογνωσία, καθώς και η δυνατότητα να μην κάνουμε ποτέ πράγματα που δεν θέλουμε να κάνουμε» (σελ. 146).

Ας ακολουθήσουμε τη συμβουλή των Στωικών: «Γίνε ο ίδιος γιατρός της ψυχής σου. Δέξου ό,τι δεν μπορείς να αλλάξεις. Ζήσε κάθε στιγμή σαν να είναι η τελευταία σου. Η ευτυχία είναι μια απόφαση». (σελ. 146).

Στο απολαυστικό και συνάμα απελευθερωτικό από τις ανησυχίες αναγνωστικό ταξίδι στο φιλοσοφικό κόσμο των Στωικών –που μας δίνεται στο βιβλίο του Μαξ Έξελμαν μέσω της εξαιρετικής μεταφραστικής απόδοσης της Σώτης Τριανταφύλλου– ο αναγνώστης μπορεί και πρέπει να επανέρχεται συχνά προκειμένου να βελτιώνει την καθημερινότητά του και τις σκέψεις του προσεγγίζοντας ολοένα και περισσότερο την ευτυχία.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ