Έχουμε διαβάσει 2812 βιβλία

ΓΡΑΒΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΙΔΟΥΣ

22.11.2018
facebook email
ΓΡΑΒΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΙΔΟΥΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΚΕΔΡΟΣ
Συγγραφέας
Δημήτρης Κρανιώτης
Κατηγορία
ISBN
978-960-04-4896-2
Σελίδες
64
Ο ιατροφιλόσοφος Δημήτρης Π. Κρανιώτης [για να θυμηθούμε κι έναν νοσταλγικό όρο για τους λογίους άλλων εποχών] εγεννήθηκε το 1966. Κατάγεται από το Στόμιο Λάρισας, όπου και μεγάλωσε. Σπούδασε ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ζει στη Λάρισα συν-λειτουργώντας ως ποιητής καθώς και ως ιατρός ειδικός παθολόγος.

Εμφανίστηκε στα Γράμματα το 1980 δημοσιεύοντας για πρώτη φορά ποιήματά του σε έντυπα της Λάρισας. Έχει εκδώσει εννέα ποιητικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό: Ίχνη (1985), Πήλινα πρόσωπα (1992), Νοητή γραμμή (2005), Dunes-Dune [Θίνες] (Ρουμανία, 2007), Ενδόγραμμα (Μαλλιάρης Παιδεία, 2010), Edda [Έδδα] (Ρουμανία, 2010), Iluzione [Ψευδαισθήσεις] (Ρουμανία, 2010), Foglie vocali [Φύλλα φωνήεντα] (Ιταλία, 2017) και Γραβάτα δημοσίας αιδούς (Κέδρος, 2018). Το 2011 επιμελήθηκε και εξέδωσε στα αγγλικά την ανθολογία World poetry 2011 (που συμπεριλαμβάνει 205 ποιητές από 65 χώρες).

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες κι έχουν δημοσιευθεί σε διάφορες χώρες του κόσμου, ενώ έχει συμμετάσχει σε διεθνή φεστιβάλ ποίησης στο εξωτερικό.

Από αυτό, το ένατο (και ώριμο πλέον) πόνημά του, καρπό της τεσσαρακονταετούς θητείας του πλέον στην Τέχνη του Λόγου, ξεκινώ αναγιγνώσκοντας μαζί σας. Και μόνον ο τίτλος «Γραβάτα δημοσίας αιδούς» δείχνει μια στοχευμένη ευαισθησία, τορνεμένη στις δυσκολίες της ζωής και στα σκαμπανεβάσματα ενός βίου ποιητικού, μιας πολιτείας φιλανθρώπου και κοινωφελούς. Πρόκειται για ψήγματα από ένα μεγάλο μωσαϊκό που βυθίστηκε μαζί με την Ατλαντίδα κι οι λογοτέχνες όλου του κόσμου αναλίσκονται σε μια απέλπιδα προσπάθεια να επαναφέρουν την συνολική εικόνα στη Συλλογική Ανθρώπινη Συνειδητότητα.

Διαβάζουμε το πρώτο ποίημα, γιατί από αυτό διαλάμπει ήδη αυτό που θα πορφυρώσει όλη τη συλλογή: η ειρωνική καθαρότητα του κοινωνουμένου νοήματος. Πάμε!

Αλφαβητάρι (σελ. 9)
Γλώσσα κοινωνιοκριτική, καλά ακονισμένη, ο ποιητής δεν έχει να φοβηθεί πια τίποτα, δεν ορρωδεί προ ουδενός προκειμένου να μας αποκαλύψει τα μύχια της ψυχής του, να εκθέσει και να εκτεθεί! Δεύτερος σταθμός στη συνδημιουργική μας ανάγνωση:

Γραβάτα δημοσίας αιδούς (σελ. 11)
Σχεδόν καρυωτακικώς τραγικόν. Ο αληθινός ποιητής δεν χωράει στις κοινωνικές συμβάσεις στις οποίες υποκύπτουν οι άλλοι ως πρόβατα επί σφαγήν. Αυτός καμώνεται πως συμμορφώνεται «με τας υποδείξεις» μόνον που δεν του χωράνε τα σύμβολα και δεν εφαρμόζουν καλά πάνω του οι πανοπλίες. Συνεχίζουμε ακάθεκτοι στον τρίτο σταθμό της αιρετικής εικονοκλαστικής γραμμικής αλλά όχι και μονόδρομης μελέτης μας:

Δούναι και λαβείν (σελ. 14)
Εδώ τα πράγματα είναι πλέον ή σαφή: καταφανής καταγγελία όλων των «κακώς κειμένων», των συναλλαγών, των εμπορικών πράξεων, των υποχωρήσεων και συμβιβασμών εκείνων που «δεν έχουν μήτε ιερό μήτε όσιο». Ο ποιητής όμως διαφέρει. Είναι ο σαιπξηρικός «τρελός» που έχει κάθε δικαίωμα να αρθρώνει τη δική του «λοξή» αλήθεια που παραδόξως ταιριάζει με την αιώνια τάξη των πραγμάτων και την «θεία αλήθεια», την θεώρηση του ανθρώπου από ψηλά (αν και όχι «αφ’ υψηλού»).

Παντός καιρού (σελ. 16), Μετακόμιση (σελ. 17)
Έντονη θεατρικότητα. Δραματικός μονόλογος σε πρώτο ενικό πρόσωπο ο πρώτος, σε πρώτο πληθυντικό ο δεύτερος, όμως η ουσία μένει ίδια: είμαστε τραγικά χαμένα, καταδικασμένοι χωρίς δυνατότητα εφέσεως, εκτίουμε ποινή που δεν θυμόμαστε πια ούτε πώς ούτε ποιος ούτε γιατί μας την επέβαλε με τέτοια απάνθρωπη, «παιδαγωγική» σχεδόν σκληρότητα. Και συνεχίζουμε, ακάθεκτοι, εθισμένοι πια σε αυτό το «μαύρο φως» της «ηδονικής απελπισίας» που αναβλύζει από αυτή την ποίηση:

Πρώτη απαγγελία ( σελ. 21), Απωλέσθην (σελ. 22), Το κόκκινο ποίημα (σελ. 23)
Πρώτο ενικό, δεύτερο ενικό και ξανά πρώτο ενικό δημιουργούν έναν οιωνεί «διάλογο» αφού η μία και αδιαίρετος ομιλώσα ποιητική φωνή αγγίζει τα όρια ενός ich-drama («δράμα του εγώ») με την αποτυχία κατάκτησης του «άλλου» ως έναυσμα και καύσιμο αυτοτιμωρητικόν.

Λευκή μαρμαρυγή (σελ. 24), Γη και ύδωρ (σελ. 25), Δελτίο καιρού (σελ. 26)
Και του Σισύφου διαρκώς ανανεούμενη ενοχή, του Ταντάλου αξόδευτη ορμή, το θανάσιμο αμάρτημα της α-πληστίας όταν δεν μπορείς να γεμίσεις με τον εαυτό σου και βιάζεσαι να ξοδευτείς στο όνειρο που δεν οδηγεί πουθενά, το ξέρεις, είναι όμως ο μόνος τρόπος για να υπάρξεις πλήρης, έστω και σημαδεμένος από την επίγνωση του ατελέσφορου.

Αδιαμαρτύρητες ποινές (σελ. 30)
Σαν επιταγές που δεν διαμαρτυρήθηκαν ποτέ κι όμως βιάζεσαι να τις εξωφλήσεις με μια μάταια αίσθηση χρέους αιωνίου. Ανέπαφος σεισάχθεια.

Ανόητα «ξ» (σελ. 31)
Εκπληκτικής τεχνικής αρτιότητος αυτό το ποίημα που παρηχεί με το «σεξ» απομυθοποιώντας και καρφώνοντάς το στον τοίχο, στο μαυσωλείο της θύμησης, θλιβερή απώλεια, μα όχι και δυσαναπλήρωτη.

Χώματα και χρώματα (σελ. 35)
Μέσα από την εύστοχη κι εύρυθμη παρήχηση χρώματα-χώματα περνάει η ματαιότητα μιας ζωής που ρυθμίζεται και καθορίζεται από την νοησιαρχία-λογοκρατία. Το διπλό «μου» επιτείνει την ασθματική ανάσα της ομιλούσας φωνής κι επαναφέρει την έννοια της ασφυξίας του όντος που πάσχει επιφορτιζόμενο και χρεωνόμενο τα δεινά ενός πολιτισμού που παραπαίει υπό το βάρος των ανομιών του. Κι η καταφυγή; Μα πού αλλού; Στις λέξεις, φυσικά! Όσο κι αν είναι φθαρμένες, εκείνες μπορούν να εκφράσουν το ανείπωτο και να δώσουν τόπο στο άχωρο.

Διψάνε οι λέξεις (σελ. 36)
Στην ελληνική Αρχαιότητα έσπαζαν τα πήλινα που χρησιμοποιούσε ο άρτι αποβιώσας την ώρα που έβγαινε το φέρετρο από το σπίτι. Αυτή η εμμονή στα δύο αμέσως προηγούμενα ποιήματα με τα σπασμένα ποτήρια, κούπες, στάμνες δείχνει μια έμπρακτη διαμαρτυρία για μια ζωή που προσομοιάζει στο θάνατο. Είναι μια εκρηκτική αντίδραση διαμαρτυρίας, έστω κι εσωστρεφής, ανώδυνη για την κοινωνία. Γιατί κανείς δεν έπαθε τίποτα από ένα ποίημα, καμία βιτρίνα δεν έσπασε, κανένα κτήριο δεν κατεδαφίστηκε από λίγες λέξεις αφημένες τεχνηέντως στο χαρτί. Ή μήπως όχι; Μήπως οι λέξεις αυτές καθαυτές με την ιδιαίτερη ποιητική χρήση τους μπορούν να ξεθεμελιώσουν τον παλιό κόσμο και να γίνουν το αποτελεσματικότερο εργαλείο στα χέρια του καταστροφέα Σίβα-Διονύσου;

Πρωινό ξύπνημα (σελ. 37)
Εδώ απηχεί ο σεφερικός στίχος «Το ζεστό νερό μού θυμίζει κάθε πρωί πως δεν έχω τίποτε άλλο ζωντανό κοντά μου»…

Κορώνα γράμματα (σελ. 38)
Και πάλι το διπλό, μελετημένο «μου» επαναφέρει την αφηγηματική κάμερα στο εσωτερικό του ψυχισμού μιας πάλλουσας ευαισθησίας που μόνο στην ποίηση βρίσκει παραμυθία.

Αγρίμι (σελ. 40)
Κι εδώ το διπλό «μου» και «που» λειτουργεί εμφατικά εις επίρρωσιν της αντιθέσεως αήττητους-ηττημένες, ενώ η παρήχηση του «χι» ιαχές-χλευάζουν και προσευχές-χαμένα μεταφέρει ολάκερη την απαρέσκεια του όντος.

Το γνήσιο της υπογραφής (σελ. 41)
Και πάλι το δεύτερο ενικό πρόσωπο στη ρητορική ή κυριολεκτική του χρήση, έμμεσος τρόπος ειρωνείας κι αυτοσαρκασμού ενώ η επανειλημμένη παρήχηση του «μι» και μάλιστα στην αρχή πολλών στίχων τονίζει τη ματαιότητα ακόμα και της ποίησης της ίδιας, όταν αυτή τυπώνεται κι αναζητεί τον αποδέκτη της. Εκείνο το «γνήσιο της υπογραφής» που παραπέμπει σε αστυνομική χρήση θυμίζει πως ακόμα και το τυπωμένο ποίημα εμπίπτει στις αγορανομικές διατάξεις και χάνει την αθωότητά του, αν όχι και την δραστικότητα την ίδια.

Περισπωμένη (σελ. 44)
Αριστουργηματική συμπύκνωση, απόσταγμα ποίησης συνεκτικής και συνοπτικής αλλά όχι και συμπερασματικής. ΄

Υψιλον (σελ. 46)
Και μετά τις λέξεις, σειρά έχουν τα γράμματα, ως ελάχιστη συμβολική μονάδα.

Ισοδυναμία (σελ. 49)
Ιδού ένα καθαρόαιμο ποίημα ποιητικής. Η λέξη «έμπνευση» είναι το κλειδί. Οι σύγχρονοι μετανεωτεριστές θα διαμαρτύρονταν εντόνως στη χρήση της, όμως ο ποιητής Δημήτρης Π. Κρανιώτης είναι νεορομαντικός και ουδεμίαν σχέσιν έχει – μήτε καν μακρινή και αδιόρατη – με μεταμοντέρνες αποδομήσεις. Του αρκεί η διάλυση της ίδιας της ζωής κάτω από το βάρος των ευθυνών, των υποχρεώσεων, των συμβάσεων, όπως μαρτυρείται σαφώς στο αμέσως επόμενο ποίημα:

Αλέκτωρ (σελ. 50)
Οι βιβλικές παραπομπές στο τριπλό λάλημα του αλέκτορα δίνουν ένα άλλο, «μεταφυσικό» βάθος στην αυτομόληση σε εχθρικά στρατόπεδα. Ο ευνουχισμός όμως δεν είναι αυτοπαθής.

Χωρίς ΦΠΑ (σελ. 51)
Εδώ το ποίημα ως εμπόρευμα κι η πώλησή του ως αγορανομική παράβαση. Πλήρης αντιστροφή! Αντί να διαμαρτυρόμεθα για αυτήν καθ’ εαυτήν τη «δωρεά» όταν μπαίνει κάτω από έναν γραμμωτό κώδικα, υπερτονίζουμε την μη απόδοση Φ.Π.Α. δείχνοντας έτσι με αριστουργηματικό τρόπο την αυτό-επιτίμηση του (κάθε) γράφοντος. Εδώ ταιριάζει ο καβαφικός υπαινιγμός «Την κάμαρην αυτή, πόσο καλά την ξέρω. Τώρα νοικιάζονται κι αυτή κ’ η πλαγινή για εμπορικά γραφεία. Όλο το σπίτι έγινε γραφεία μεσιτών, κ’ εμπόρων, κ’ Εταιρείες».

Πέμπτη εποχή (σελ. 52)
Η «Πέμπτη εποχή» του Δημήτρη Π. Κρανιώτη είναι σαν τη δική μου την ποιητική «25η ώρα». Εκεί που χωράνε όλα εκείνα που αποβάλλει το ατομικό και συλλογικό μη συνειδητό (αυτό το «α-συνείδητο» που λένε και γράφουν οι πολλοί νομίζω πως παραπέμπει σε εντελώς άλλα πράγματα). Το άγνωστο ποίημα (σελ. 55) Πάλι το μυστηριώδες δεύτερο ενικό πρόσωπο. Είναι το alter ego του ποιητή; Το βαθύτερο εγώ του; Το σκοτεινό (ή φωτεινό) αντικείμενο του πόθου του; Είναι ο (ιδεατός) αναγνώστης; Κανείς δεν ξέρει. Μπορεί ο ίδιος ο ποιητής. Στο αμέσως επόμενο ποίημα του τραύμα του αποχωρισμού, η ενδεχόμενη προδοσία, η αναπόφευκτη πικρία, η ατίθαση ή τιθασευμένη αρνησικυρία, μνησικακία όμως πώς θα μπορούσε να έχει ο ποιητής χωρίς να χάσει (και) το δίκιο του; ΄

Οχι λοιπόν (σελ. 56)
Έντονη δραματικότητα, απεύθυνσις, ανακατεύθυνσις, παράκαμψις του όποιου οδυνηρού συναισθήματος. Ο λόγος σαν ξόρκι.

Γιατί κοιτάζω πίσω (σελ. 57)
Καιρός για συγκρατημένη αυτοψυχανάλυση καθώς οδεύουμε προς το τέλος αυτής της αφηγηματικής συλλογής που ερωτοτροπεί με την πεζογραφία, όχι όμως και με την πεζολογία.

Δωμάτια (σελ. 58), Τα sms της κρίσης (σελ. 59)
Και φτάσαμε αισίως στο τέλος αυτής της αναγνωστικής συν-περιδιάβασής μας με το καταληκτικό ποίημα της πρόσφατης (αλλά όχι και τελευταίας, ελπίζω) ποιητικής συλλογής του ιατροφιλοσόφου Δημήτρη Π. Κρανιώτη, που καταφεύγει πάντα στις αγαπημένες του λέξεις, εκείνες που δεν τον προδίδουν ποτέ:

Συγκάτοικος λέξεων (σελ. 60)
Ας ρίξουμε τώρα μια ματιά στα περιεχόμενα, αφού η κατά λογάδην ανάγνωσις των τίτλων είναι ένα άλλο «αφήγημα», «μετά-κείμενο» που αντιστοιχεί ενδεχομένως σε μια άλλη υπόρρητη «ιστορία».

Δημήτρης Π. Κρανιώτης, ένας ενεργός κι εναργής ποιητής τού καιρού μας κι όχι μόνον…

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Μαρίνα Παπαγεωργίου

Η Μαρίνα Παπαγεωργίου, με αφορμή το βιβλίο της «Γλυκιά Πενικιλίνη» (εκδόσεις Ιωλκός), συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
27.01.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / Girl in the blue coat

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

Girl in the blue coat
20.01.2019
Περισσότερα

Comic Corner / Goblin Slayer

Η Λαμπρινή Καραθανάση παρουσιάζει κάθε μήνα ένα Box Set Comic, που κυκλοφορούν σε DVD, στη στήλη της Comic Corner.

Goblin Slayer
06.01.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ