Έχουμε διαβάσει 2962 βιβλία

ΜΑΥΡΟΣ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

18.05.2016
facebook email
ΜΑΥΡΟΣ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ
Συγγραφέας
Μάριον Χωρεάνθη
Κατηγορία
ISBN
978-960-289-164-3
Σελίδες
41
Από ομοιοκαταληξία σε ομοιοκαταληξία μέχρι που φτάνεις στο δέκατο τρίτο ποίημα (εν συνόλω δεκαοκτώ), όπου απολαμβάνεις τον λεγόμενο «ελεύθερο στίχο» σε μια νεο-παλαιο-μοδίτικη μετακένωση της ρομαντικής νοσταλγίας σε σύγχρονες μορφές. Το δεκατρία είναι «Ο Θάνατος» στην ταρώ, και εικονοποιεί (όχι τυχαία, εικάζω) το δέκατο τρίτο ποίημα «Γυάλινη Πόλη» (σελ. 29). Σας παραθέτω αυτούσιο το ποίημα, για να δείτε πώς συνάδουν μορφή-περιεχόμενο-αριθμοσοφία:

«Γυάλινη πόλη με τις πύλες κλειδωμένες,
Το παρασύνθημα επτασφράγιστο.
Μα η νύχτα από τις πολεμίστρες θα συρθεί
Ξανά στους μυστικούς διαδρόμους,
Πισώπλατα να μαχαιρώνει τη γαλήνη.

Νεκροί καθρέφτες με το σμαραγδένιο ατμό
Της ομορφιάς την προδοσία να σχηματίζει.
Θαμμένες σ’ ένα στεναγμό οι βιολέτες μας
Κι ο ορίζοντας, λεπίδα ακονισμένη,
Τη ναρκωμένη μας ζωή κόβει στα δυο.

Ω, τα γυάλινα δάκρυα πόσο μας ταιριάζουν,
Στολίδια στην αμίλητη ψυχή μας.
Φλούδες φωτιάς φιλούν τα μάρμαρα
Κι οι σκελετοί ανασταίνονται των επιθυμιών
Στις στέρφες μας ψυχές τις στραγγισμένες. Δ

ες το ανθισμένο ολόγιομο φεγγάρι
Που προσωπείο γίνεται στυγνό,
Κοίτα πώς μάχεται η ολέθρια σπίθα
Να ξαναγεννηθεί απ’ τις στάχτες μας.
Το χαροπάλεμα πόσο ν’ αντέξει η αγάπη;».

Ας εξετάσουμε αυτή τη στιχουργική με βλέμμα ερευνητικό και καρδιά καθαρή από προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες και προκατασκευασμένες ιδέες. Τι βλέπουμε εδώ; Μία μουσική φωνή αηδονιού να δια-λαλεί τα βάσανα της αγάπης και τη γειτνίασή της με τον Χάροντα. Παλαιό και δυσυπέρβατον μοτίβο, επανερχόμενο κυκλικώς από εποχής εις εποχήν την κοιλάδα στις υπώρειες του Παρνασσού αρδεύοντας με τα νάματα των Μουσών, και δη της Ερατούς. Επομένως, η έμπνευσις, στοιχειοθετεί μία εκ προοιμίου προοικονομία και προϋπόθεση της ποιητικής. Η έγνοια του ρυθμού κι οι προσεκτικά επιλεγμένες εικόνες διατηρούν την επικίνδυνη ισορροπία της ομιλούσης ποιητικής φωνής, ανάμεσα στο κοινότοπο και στο καινοφανές. Η αποφυγή μελοδραματικών εκρήξεων και εξπρεσιονιστικών κορωνών χαρίζει στο κείμενο μιαν υποφώσκουσα δραματικότητα απολύτως κλασικίζουσα κι αυθωρεί αρμονική. Συμπέρασμα: μια απολύτως τεχνουργημένα λεπτεπίλεπτη αφηγηματική φωνή που ανιστορεί κι αναθιβάνει τα πανάρχαια πάθια της «κραταιάς ως θάνατος» αγάπης.

Ας πάμε όμως στο δέκατο πέμπτο ποίημα της ενδιαφέρουσας αυτής συλλογής, όπου η σπασμένη ή δραματικά υπερτονισμένη ομοιοκαταληξία προκαλεί το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα στον συνδημιουργό νόα μας [σημάδι αυθεντικότητας της πολυσχιδούς αν και σεμνής, χαμηλόφωνης ποιήτριας]. Στη σελίδα 32 το ποίημα με τον ελαφρώς ειρωνικό τίτλο «Όνειρα Φαντάσματα»:

«Μια ιστορία για ανάξιους εραστές
Κι ιδανικούς, μα όχι ποιητές
Που μένουν στο σκοτάδι τους κρυμμένοι
Με το μεθύσι του καημού τους.
Στα μαύρα υπόγεια του μυαλού τους,
Με το είδωλο μονάχα του εαυτού τους,
Εξόριστοι και καταδικασμένοι.

Όνειρα φαντάσματα
Παραμύθια ψέματα,
Μιας ζωής χαλάσματα
Μπρος στα ξένα βλέμματα.

Να ζουν από τον κόσμο χωριστά
Με πόρτες και παράθυρα κλειστά
Κι από τις χαραμάδες να τρυπώνει
Ο ήλιος και να χορεύει πάνω
Στη χλωμή κόπια του Tiziano,
Ν’ αγγίζει το ξεδοντιασμένο πιάνο
Και να ξυπνά τους ίσκιους στο σαλόνι.

Όνειρα φαντάσματα
Παραμύθια αινίγματα,
Ξεχασμένα τάματα
Κι ανεμοσκορπίσματα.

Παγιδευμένοι σ’ άπιαστο όνειρο
Τις ώρες που κυλούν σαν το νερό
Και τα χαμένα χρόνια τους μετράνε
Σαν προσευχές από κομποσκοίνι.
Μες στον πικρό καφέ μια δίνη
Της μνήμης που αγκυλώνει και δε σβήνει
Και του φωτός ψηφίδες που σκορπάνε.

Όνειρα φαντάσματα
Παραμύθια ψέματα,
Μιας ζωής χαλάσματα
Μπρος στα ξένα βλέμματα».

Είναι σαφές εδώ ότι δύο δραματικές φωνές συνδιαλέγονται: η μία πεζολογούσα κι ώριμη, η άλλη μετεφηβική και δακρυρροούσα. Αυτή η αντιμετώπιση του ποιητικού στίβου ως αρένα και σκηνή θεατρική είναι κοινή σε καυστικούς ποιητές όπως ο Βάρναλης ή ο Καρυωτάκης, αλλά και σε περισσότερο λυρικούς όπως ο Βρεττάκος ή ο Ελύτης, για να μην πούμε το αυτονόητο ότι η στρατευμένη τέχνη του Ρίτσου κι η υπαρξιακή απελπισία του Σεφέρη βρίσκουν κατάλληλο μέσο διά να ομιλήσουν την τραγική προσωπίδα. Η οποία ούτε κρύβει ούτε αποκαλύπτει. Απλώς σημαίνει. Ο ποιητής κρύβεται πίσω από την αφηγηματική φωνή, καταχωνιάζει τα κίνητρα και κρατάει ζηλότυπα τα μυστικά του, οι προσλαμβάνουσες εικόνες δεν θα έρθουν ποτέ στο φως από τη σκαπάνη του αρχαιολόγου-φιλολόγου, ειμή μόνον εάν διαθέτει φαντασίαν σαθράν κι είναι ποιητής ο ίδιος. Τι εννοώ μ’ αυτό; Απλώς, αν διαβάσουμε «λοξά» το «υπο-κείμενο» θα δούμε ότι ερωτική και ποιητική αποτυχία ομολογουμένως συμβαδίζουν σε ένα πρώτο αφηγηματικό επίπεδο προκειμένου να εκμαιεύσουν διά της ομοιοπαθητικής μεθόδου τη συμπάθεια κι εντέλει τη συνέργεια του αναγνώστη, επιτυγχάνοντας ακριβώς το αντίθετο: να δοξάσουν δηλαδή ταπεινά τόσο την ποιητική όσο και την ερωτική δεινότητα του προσλαμβάνοντος εις δόξαν της Ζωής και προς τιμήν της Γραφής.

Αυτά είχα να πω. Είπα κι ελάλησα [κυριολεκτικώς ή μεταφορικώς] κι αμαρτίαν ουκ έχω.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ