Έχουμε διαβάσει 2962 βιβλία

ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ

12.05.2015
facebook email
ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ
Συγγραφέας
Κατηγορία
ISBN
978-960-289-142-1
Σελίδες
61
Δίγλωσση έκδοση, προτάσσεται η γαλλική εκδοχή του ποιήματος, χωρίς να διευκρινίζεται ποιο από τα δύο γράφτηκε πρώτο. Σε μερικές περιπτώσεις ο αμερόληπτος κριτικός, που λειτουργεί ως αθώος επαρκής αναγνώστης, νιώθει ότι το ελληνικό είναι μετάφραση του γαλλικού και τ’ ανάπαλιν. Ούτως ή άλλως, αυτό είναι αναπόφευκτο στους δίγλωσσους λογοτέχνες με μακρά θητεία. Αυτό που ενδιαφέρει είναι η ποιότητα του στίχου και η επίτευξη του στόχου.

Λόγος στιβαρός, λιτός, λακωνικός, σαν αρχαίο ελληνικό επίγραμμα. Θρήνος για τη θανή του φυσικού σώματος και την κάθοδο στον Άδη, όπου κυριαρχεί το Σκότος και φως Ηλίου ποτέ δεν τρυπώνει. Είναι το ίδιο αυτό Φως (το ομηρικόν Φάος) που θρηνεί η σοφόκλεια Αντιγόνη, λίγο πριν εγκλειστεί οικειοθελώς στο σπήλαιο που θα τη φέρει μιαν ώραν αρχύτερα σε επικοινωνία με τους προσφιλείς πεθαμένους της. Αφού «θα ζήσει πιότερο εκεί παρά εδώ», όπως λέει, στην Κοιλάδα αυτή των Δακρύων, όπου κυριαρχούν οι άνομοι, «ο καλός καλό δε βρίσκει» και το ανθρώπινο Δίκαιο πολλές φορές αντιβαίνει στο άγραφο εθιμικό δίκαιο και στη συμπαντική Νέμεση, την οποία τρέμουν και φοβούνται ακόμα κι οι αθάνατοι θεοί. Ο ελληνικός (ελληνορωμαϊκός, για την ακρίβεια) πολιτισμός και η κοσμοθεωρία του κυριαρχεί στην ποιητική σκέψη της Μελίτας Τόκα-Καραχάλιου. Γεννημένη, μεγαλωμένη και ζώντας στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη, έχει –ως φαίνεται– αναπτύξει μια επικούρεια στάση ζωής, η οποία απέχει μεν από τον υλισμό αλλά και στον δυτικότροπο ρομαντισμό δεν παραδίδεται αμαχητί. Αποστάσεις επίσης κρατεί από τους νεοκλασικισμούς παντός είδους. Η γαλλική της παιδεία τής επιτρέπει μόνον μια ανθρωποκεντρική, ουμανιστική θεώρηση των πραγμάτων. Το δικαίωμα του ανθρώπου στην ευτυχία είναι παυσίλυπον και ουχί πεισιθανάτιον. Τουναντίον. Κάθε κραυγή, κάθε στίχος, ακόμα και η ποιητική σιωπή, δοξάζει τη Ζωή, το Φως, τη Χαρά, χωρίς να γίνεται εμμονή κι αυτοσκοπός, αφού ο «Αθάνατος Θάνατος» (οξύμωρον, σελ. 53) παραμονεύει «αήττητος εξουσιαστής» (σελ. 51). Είναι ο ίδιος Χάροντας με τον οποίο παλεύει ο Διγενής στα μαρμαρένια αλώνια. Ευθείες παραπομπές στις παραλογές, στα δημοτικά τραγούδια εν γένει, στην Παλατινή Ανθολογία, στα αρχαία επιτύμβια, αλλά και σε ποιητές, από τον Πίνδαρο έως τον G. Ungaretti.

Σαν Μεγάλη Παρασκευή, αυτό της το βιβλίο, σαν επιτάφιος θρήνος, χωρίς την ελπίδα ανάστασης του Αδώνιδος. Θάνατος τελεσίδικος. Κραταιός. Ακαταμάχητος. Κι αναπόδραστος. «Του νεκρού αδελφού» είναι αυτό το τραγούδι, το διαμοιρασμένο σε ξεχωριστά ποιήματα της Μελίτας Τόκα-Καραχάλιου. Λυρισμός αρχαιοελληνικός, ελεγειακός, μακράν του ρομαντικού κινήματος «Θύελλα και Ορμή» (“Sturm und Drang”), απέχων κάθε μεταφυσικής αισιοδοξίας, προσιδιάζων εις τον θρήνον διά την απώλειαν του απτού. Οι πέντε αισθήσεις ως αποκλειστικόν μέσον απολαύσεως του ζωοποιού ηλιακού φωτός. Υποφώσκει η φανερή επίδραση των Προσωκρατικών φιλοσόφων στην ποιητική κοσμοθεωρία της Θεσσαλονικιάς ποιήτριας.

Η φωτολαγνεία και φωτολατρεία της είναι συγκρατημένη (σε σχέση με τον Ελύτη, τον Βρεττάκο, τον Σικελιανό κ.ά.). Έντονα επηρεασμένη η ποιητική της από τον Συμβολισμό. Η προσωπολατρεία του χαμένου εις τα ερέβη του Κάτω Κόσμου αδελφού, αμιγώς ερωτική. Κυριαρχεί η ανάμνηση της αφής, του αγγίγματος, της άδολης αδελφικής πλατωνικής ευωχίας. Απροκάλυπτη έκρηξη συναισθημάτων. «Απύθμενη σκοτεινιά» που οδηγεί στη Μοναξιά του ανθρώπου που έμεινε πίσω, με ζωντανή τη μνήμη του εκλιπόντος (σελ. 35).

Η μεγαλύτερη γήινη ηδονή για την ομιλούσα ποιητική φωνή φαίνεται να είναι η απόλαυσις του φωτός του φυσικού, του ορατού, που λειτουργεί σαν χάδι στα ανθρώπινα μέλη. Όρασις και αφή ισάξιες, ομότιμες και ισοβάθμιες αισθήσεις.

Τα τρία τελευταία ποιήματα («Η γέφυρα», «Η τελευταία βόλτα», «Η καλλιέργεια του καπνού») αυτής της προσεγμένης συλλογής με τον προσεκτικά διατυπωμένο εκρηκτικό λόγο, διακρίνονται από μια δραματικότητα που δεν ταιριάζει στον λυρισμό των προηγουμένων. Αλλαγή ύφους, μεταμοντέρνα σύνθεση αντιθέτων, ασυνέχεια αισθητική, ποιητική πρωτότυπη και «προσωπική». Και δεν είναι λίγο αυτό. Αντιθέτως. Τιμή και δόξα στη Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου που γιορτάζει φέτος τριάντα πέντε χρόνια ποιητικής δημιουργίας.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ