Έχουμε διαβάσει 2962 βιβλία

Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ

14.03.2019
facebook email
Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
Εκδοτικός Οίκος
ΔΡΟΜΩΝ
Συγγραφέας
Δέσποινα Κοσμοπούλου
Κατηγορία
ISBN
978-960-694-367-6
Σελίδες
204
Αξιοσημείωτη μονογραφία, διεξοδική μελέτη, ευανάγνωστο δοκίμιο περί θεάτρου. Η διδάκτωρ Δέσποινα Γ. Κοσμοπούλου εφαρμόζει σε έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου αλλά και της αρχαίας τραγωδίας το μοντέλο της Σημειολογίας του Θεάτρου, όπως αυτό εξειδικεύτηκε κι ερμηνεύτηκε επιστημονικώς από την καθηγήτρια Μαρίκα Θωμαδάκη.

Συγκοινωνώντας υπογείως και διακειμενικώς με το πρότυπο ελεύθερου δοκιμιακού λόγου που δόξασε τον Jan Kott με τη «Θεοφαγία» του, η καλή ερευνήτρια και συστηματική συγγραφέας μελετά συμπεριφορές, αιτίες και αποτελέσματα εγκλεισμού δραματικών προσώπων. Στο Κεφάλαιο ΙΙΙ διακρίνει τρεις μορφές εγκλεισμού: α. ο εγκλεισμός σε κοινωνικό ρόλο, β. ο εγκλεισμός ως δύναμη κινήσεως των πραγμάτων, γ. ο εγκλεισμός σε μία ιδέα η ιδεολογία (σελ. 94). Την απασχολεί ιδιαίτερα η έννοια του χωρο-χρόνου, αλλά και ο λογοχώρος και λογοχρόνος στην αρχαία τραγωδία (όπου άγγελοι-εξάγγελοι-κήρυκες μεταφέρουν επί σκηνής ένα άλλο χωροχρονικό πλαίσιο). Ειδικά στην τελευταία σκηνή του τσεχωφικού «Βυσσινόκηπου» οι άνθρωποι κινούνται φυγόκεντρα από το παρόν προς το μέλλον ξορκίζοντας, απαρνούμενοι και θάβοντας το παρελθόν. Εξαίρεση η εμβληματική φιγούρα του γερο-Φιρς που έχει κολλήσει στο παρελθόν ταυτιζόμενος με τον χώρο του ιστορικού φέουδου κι ως εκ τούτου εσω-στρέφεται, δεν καταγράφεται από τον εγκέφαλο των «φυγάδων» ως ζωντανός και κλειδώνεται μέσα για να πεθάνει μαζί με την Ιστορία. Για τον Φιρς ο Χρόνος έχει ακυρωθεί κι ο ίδιος ταυτίζεται με τον τρισδιάστατο χώρο (μήκος-πλάτος-ύψος). Ο μη μεταφυσικός και χιουμορίστας Τσέχωφ βάζει την ώρα του θανάτου του να «ακούγεται ένας ήχος από τον ουρανό σαν να σπάει μια χορδή». Αυτή ακριβώς η μοναδική ιδιαιτερότητα στο συνολικό έργο του ιατροφιλόσοφου Τσέχωφ δείχνει παραστατικά το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας αβέβαιης άλλης. Δραματικό εύρημα πρώτης γραμμής. Ο γερο-Φιρς λειτουργεί σαν σύμβολο και μετωνυμία της τσαρικής Ρωσίας που πνέει τα λοίσθια. Αυτές είναι κάποιες από τις πολλαπλές σκέψεις που μου γεννήθηκαν μελετώντας προσεκτικά αυτό το πόνημα που λειτουργεί σε πολλά επίπεδα: επιστημονικό και αφηγηματικό, αναλυτικό και συνθετικό, παραθετικό και διακειμενικό. Στην αρχαία τραγωδία είναι ο χώρος της πόλεως-κράτους και ο Χορός ο εκπρόσωπος του Δήμου, της Κοινής Γνώμης. Όμως στον σοφόκλειο «Φιλοκτήτη» ο χειρότερος εγκλεισμός, η φρικτότερη φυλακή είναι ο «αυτο-οίκτος» και η οργή που αναμασάει εναντίον των πρώην συμπολεμιστών του που δεν άντεξαν την οσμή του σάπιου από τη γάγγραινα ποδιού του και τον παράτησαν στη νήσο Λήμνο, πολύ μεγάλη κι ευρύχωρη για φυλακή, που όμως το μίσος του πρωταγωνιστή ήρωα πολέμου την κάνει ασφυκτική. Ο «Φόβος μπροστά στην Ελευθερία» (κατά τον Έριχ Φρομ) είναι επίσης μια φυλακή και ίσως η χειρότερη απ’ όλες. Κι ο Έρωτας (Φαίδρα-Μήδεια) αλλά και η απώλεια του Ορθού Λόγου που καταλήγει στην Τρέλα (Αίαντας, Αγαύη-Πενθέας)… όλ’ αυτά και πολλά άλλα περιέχονται σε αυτό το καλοφροντισμένο βιβλίο που είναι δομημένο με αυστηρά μαθηματικό τρόπο και γεωμετρείται εκτεινόμενο σε τρία βασικά μέρη: θεωρητικό υπόβαθρο, παραδείγματα, συμπεράσματα.

Η Δέσποινα Γ. Κοσμοπούλου έχει πολλά ακόμα να προσφέρει στον χώρο της δοκιμιακής-κριτικής γραφής πάνω στο δραματικό κείμενο, ιδιαίτερα αν απελευθερωθεί από στενά θεωρητικά μοντέλα κι ασφυκτικά πρότυπα. Είναι και η σχηματοποιημένη θεωρία ένας άλλος εγκλεισμός.

Περιεκτικό, ευσύνοπτο, διεξοδικό, αυτό το πόνημα είναι «ανοικτό» γιατί επιτρέπει στον συνδημιουργό αναγνώστη να συμπληρώσει τα κενά με τις δικές του πολυδιαστασιακές ενοράσεις και απόψεις.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ