Έχουμε διαβάσει 2956 βιβλία

ΛΕΒΑΝΤΕ

26.08.2014
facebook email
ΛΕΒΑΝΤΕ
Εκδοτικός Οίκος
ΩΚΕΑΝΙΔΑ
Συγγραφέας
Μετάφραση
Ρένα Χατχούτ
Κατηγορία
ISBN
978-960-410-674-5
Σελίδες
517
Η λέξη «orient» προέρχεται από το λατινικό oriens, που σημαίνει «ανατολή», έτσι και το Λεβάντε προέρχεται από τη γαλλική λέξη «levant». Για τον κόσμο της δυτικής Ευρώπης το Λεβάντε, Le Levant ή Il Levante, έγινε συνώνυμο με τις χώρες της ανατολικής Μεσογείου, εκεί δηλαδή όπου ανατέλλει ο ήλιος, αυτές όπου τώρα είναι τα σύγχρονα κράτη της Αιγύπτου, του Ισραήλ, του Λιβάνου, της Συρίας, της Τουρκίας και της Ελλάδας, τα οποία από τον 16ο έως τον 20ό αιώνα αποτελούσαν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο ιστορικός Φίλιπ Μάνσελ περιγράφει το Λεβάντε μέσα από την ιστορία της Σμύρνης, της Αλεξάνδρειας και της Βηρυτού, που υπήρξαν τα τρία κυριότερα λιμάνια του. Ειδικότερα τον 19ο αιώνα, και αν εξαιρέσουμε αυτό της Κωνσταντινούπολης, που ήταν η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, ήταν τα μεγαλύτερα, τα πλουσιότερα και τα πλέον κοσμοπολίτικα λιμάνια της περιοχής. Ήταν επίσης παράθυρα προς τη Δύση, εστίες εξέγερσης εναντίον της και στόχοι για τα θωρηκτά της.

Η Σμύρνη, η Αλεξάνδρεια και η Βηρυτός ήταν πόλεις μεικτές, ταυτόχρονα μεσογειακές και μεσανατολικές, οθωμανικές και ευρωπαϊκές, εθνικιστικές και κοσμοπολίτικες, όπου τα τζαμιά, οι συναγωγές και οι εκκλησίες ήταν γειτονικά. Η ιστορία των πόλεων αυτών μαρτυρεί για ποιο λόγο κυρίως η Βρετανία και η Γαλλία ήταν παρούσες για μεγάλα χρονικά διαστήματα στην περιοχή. Σε μια διχασμένη κοινωνία, όπου η κυβέρνηση δεν παρείχε στοιχειώδεις υπηρεσίες και προστασία, οι πόλεις και τα άτομα στράφηκαν σε ξένους «σωτήρες», με αποτέλεσμα οι ξένοι πρόξενοι να έχουν ανάλογη εξουσία με αυτή των ντόπιων κυβερνητών. Ακόμη και τα ονόματα των μεγάλων πόλεων στήριζαν τον λεβαντίνικο διάλογο. Αντιθέτως με τα ονόματα των πόλεων της ενδοχώρας (Χαλέπι, Δαμασκός, Βαγδάτη, Κάιρο), η Σμύρνη και η Αλεξάνδρεια όφειλαν το όνομά τους στο ελληνικό παρελθόν τους, ενώ το όνομα της Βηρυτού προέρχεται από την παλιά φοινικική ονομασία μιας πηγής.

Μακριά από την Κωνσταντινούπολη, την αυτοκρατορική πρωτεύουσα, τις διαταγές της οποίας αψηφούσαν συχνά, οι λεβαντίνικες πόλεις διακρίνονταν για την πολυμορφία και την ευελιξία τους. Μπορούσαν, ακόμη, να είναι καταφύγια από τους περιορισμούς της εθνικότητας και της θρησκείας. Στις πόλεις αυτές ανάμεσα σε δύο κόσμους, οι άνθρωποι άλλαζαν ταυτότητα με την ίδια ευκολία που άλλαζαν και γλώσσα. Το Λεβάντε ήταν και νοοτροπία. Οι επιχειρήσεις ήταν πιο σημαντικές από τα ιδεώδη. Για κάποιους, η λέξη «Λεβαντίνος» ήταν συνώνυμη με αυτήν της διπροσωπίας. Κάποιοι άλλοι τούς θαύμαζαν επειδή ακριβώς δεν είχαν ιδανικά.

Το βιβλίο του Μάνσελ δεν είναι μόνο η ιστορία των τριών πόλεων και των τρόπων με τους οποίους αντικατόπτριζαν τους διαλόγους ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, αλλά κυρίως είναι μια αναζήτηση. Στο να ανακαλύψουμε, δηλαδή, εάν οι πόλεις αυτές ήταν αληθινά κοσμοπολίτικες, αν κατείχαν το ελιξίριο της συνύπαρξης μουσουλμάνων, χριστιανών και Εβραίων που αναζητεί σήμερα ο κόσμος.

Όσον αφορά το σύγχρονο Λεβάντε, αυτό γεννήθηκε χάρη σε μια από τις πιο πετυχημένες συμμαχίες της Ιστορίας, αυτήν μεταξύ Γαλλίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από τον 16ο αιώνα έως τις αρχές του 20ού, στην ιστορία της περιοχής και των πόλεών της κυριαρχούσαν οι εναλλασσόμενες ισορροπίες επιρροής –πολιτικής, πολιτισμικής και οικονομικής– ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη και το Παρίσι. Αν η Κωνσταντινούπολη φαινόταν προορισμένη να γίνει η πρωτεύουσα μιας μεγάλης αυτοκρατορίας, η Σμύρνη ήταν εξίσου προορισμένη να γίνει ένα μεγάλο λιμάνι. Τη Σμύρνη συνέδεαν με την Ευρώπη οι αρχαιότητες και το εμπόριο. Ενώ στο Χαλέπι οι ξένοι έμποροι ζούσαν κλεισμένοι στα χάνια τους τη νύχτα, στη Σμύρνη ζούσαν σε δικά τους σπίτια, αρκετά πιο ωραία σε σχέση με αυτά των ντόπιων.

Η ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα στη Σμύρνη ήταν πιο έντονη απʼ ό,τι στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις. Έλεγαν ότι οι Ευρωπαίοι ζούσαν στη Σμύρνη μοναδικά ενωμένοι, ανενόχλητοι από οποιαδήποτε διαφορά θρησκείας ή έθνους ή κομματικών απόψεων, ακόμα και σε καιρό πολέμου. Ενώ η σύγχρονη Σμύρνη ήταν δημιούργημα των εμπόρων, η σύγχρονη Αλεξάνδρεια ήταν ενός και μόνο ανθρώπου: του Μοχάμετ Άλι, πασά της Αιγύπτου από το 1805 έως το 1849. Μετά την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, η Αλεξάνδρεια είχε γίνει η τρίτη λεβαντίνικη κοσμοπολίτικη πόλη. Αμάλγαμα αντιθέσεων, όμως δεν θεωρήθηκε ποτέ από τους Αιγύπτιους ξένη παρείσφρηση στη χώρα τους. Δεν ήταν μόνο η πρωτεύουσα της Αιγύπτου, ήταν η έδρα της απόπειρας για την ίδρυση μιας αυτοκρατορίας.

Η Αλεξάνδρεια του Άλι προκάλεσε την Κωνσταντινούπολη, για να της αποσπάσει τα ηνία της αυτοκρατορίας της Ανατολής. Ο Μοχάμετ Άλι υπήρξε ο ιδρυτής και της σύγχρονης Βηρυτού. Σήμερα είναι η τελευταία λεβαντίνικη πόλη όπου δεν κυριαρχεί ούτε ο χριστιανισμός ούτε το Ισλάμ. Ωστόσο η αυξανόμενη θρησκευτική πόλωση στις διάφορες περιοχές, οι δολοφονίες πολιτικών και συγγραφέων και η άνοδος του σιιτικού «Κόμματος του Θεού» δείχνουν ότι η Βηρυτός μπορεί να γίνει ομοιογενής όσο και οι άλλες πόλεις.

Ο Φίλιπ Μάνσελ με τεκμηριωμένη ανάλυση, με κριτική διάθεση και γλαφυρή αφήγηση, παρουσιάζει την πολύχρωμη αλλά αντιφατική ιστορία των τριών πόλεων, τόπων απόδρασης από εθνικισμούς και παραδόσεις, τόπων διασκέδασης και ελευθερίας.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ