Έχουμε διαβάσει 2902 βιβλία

ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΟΣΩΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ

15.02.2019
Συντάκτης: Βασιλική Χρίστη
email
ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΟΣΩΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ
Εκδοτικός Οίκος
ΠΟΛΙΣ
Συγγραφέας
Zia-Haider Rahman
Μετάφραση
Ανδρέας Μιχαηλίδης
Κατηγορία
ISBN
978-960-435-580-8
Σελίδες
648
«Οτιδήποτε νέο βρίσκεται στα όρια του οπτικού μας πεδίου, μες στο σκοτάδι, κάτω από τη γραμμή του ορίζοντα, οπότε τίποτα νέο δεν είναι ορατό, παρά μόνο υπό το φως των όσων γνωρίζουμε» (σελ. 369)

Ένα πρωινό του Σεπτεμβρίου 2008, ένας άνδρας εμφανίζεται στην πόρτα του σπιτιού του (ανώνυμου) αφηγητή και της συζύγου του, στο νότιο Κένσινγκτον, στο Λονδίνο. Ο αφηγητής αναγνωρίζει τον Ζαφάρ, συμφοιτητή του άλλοτε στην Οξφόρδη, όπου σπούδασαν μαθηματικά. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι δύο νέοι είχαν κάποια επαφή καθώς είχαν ακολουθήσει λίγο πολύ μια παρόμοια πορεία: μετά τα μαθηματικά, τα χρηματοοικονομικά∙ μάλιστα ο Ζαφάρ είχε ήδη αποκτήσει τη φήμη ενός «λαμπρού αν και μάλλον εκκεντρικού μάγου των χρηματοοικονομικών», όταν ο αφηγητής τον είχε συναντήσει στη Νέα Υόρκη, στη διάρκεια ενός σεμιναρίου για τη διαχείριση παραγώγων.

Οι δύο άνδρες μοιράζονται ένα κοινό στοιχείο: είναι και οι δυο Νοτιοασιάτες. Ενώ όμως ο Ζαφάρ έχει γεννηθεί σε μια φτωχή οικογένεια στο Μπανγκλαντές, έχει έρθει σε παιδική ηλικία με τους μετανάστες γονείς του στο Λονδίνο και σπούδασε στην Οξφόρδη με υποτροφία, ο φίλος του έχει γεννηθεί στο Πρίνστον, όπου σπούδαζε ο πατέρας του, μετέπειτα καθηγητής φυσικής στην Οξφόρδη, και προέρχεται, από την πλευρά και των δύο γονιών του, από εύπορες οικογένειες του Πακιστάν: ο ένας παππούς του ήταν διπλωμάτης, ο άλλος (που ζει ακόμη) επιχειρηματίας με διεθνείς δραστηριότητες και επιρροή. Ο αφηγητής είναι παντρεμένος με τη Μίνα, επίσης από το Πακιστάν, όμως ο γάμος του καταρρέει∙ ο Ζαφάρ είναι μαζί (;) με την Έμιλυ, γόνο μιας αριστοκρατικής οικογένειας, που τελευταία ασχολείται με αναπτυξιακά προγράμματα σε τρίτες χώρες. Μετά τα μαθηματικά ο Ζαφάρ σπούδασε νομικά, όπου διέπρεψε και πάλι. Όπως κι ο συγγραφέας, εξάλλου, ο Ζία Χάιντερ Ράχμαν, που γεννήθηκε σε μια αγροτική περιοχή του Μπανγκλαντές, μεγάλωσε στη Βρετανία σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, έκανε λαμπρές σπουδές (Οξφόρδη, Καίμπριτζ, Μόναχο και Γέηλ), εργάστηκε ως ανώτερο στέλεχος στον χρηματοπιστωτικό τομέα και σήμερα είναι δικηγόρος με αντικείμενο δραστηριότητας τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο.

Η ιστορία του Ζαφάρ ξεδιπλώνεται αποσπασματικά, όχι γραμμικά στον χρόνο, με συχνές παρεκβάσεις μέσα από τις ηχογραφήσεις των συνομιλιών των δύο ανδρών (χωρίς, ωστόσο, διακριτικά σημεία στίξης, όπως λ.χ. τα εισαγωγικά), τα σημειωματάρια του Ζαφάρ και, λιγότερο, τη διήγηση του αφηγητή. Στοιχεία που αφορούν γεγονότα της ζωής του Ζαφάρ και ιδίως το πού βρίσκεται και με τι ασχολείται τώρα, παραμένουν μέχρι το τέλος αδιευκρίνιστα – το επεισόδιο στο Αφγανιστάν μοιάζει να εξυπηρετεί απλώς τον συγγραφέα για να κινήσει σε διαφορετικά σημεία την πλοκή. Αντίθετα, η προσωπικότητα του κεντρικού ήρωα, όπως και του αφηγητή, φωτίζονται αρκετά∙ ωστόσο, δεν μοιάζει να είναι αυτό το ζητούμενο. Κάθε πολυσέλιδο κεφάλαιο ξεκινά όχι με ένα αλλά με δύο, τρία ή και περισσότερα μότο και θα μπορούσε να αποτελεί ένα μυθιστόρημα από μόνο του: τέτοια είναι η πυκνότητα της σκέψης, των νοημάτων.

Το παράθεμα στην αρχή του κειμένου προέρχεται από το κεφάλαιο 12, όπου ο αφηγητής προσπαθεί, επιστρατεύοντας διάφορα «λογικά» επιχειρήματα, να πείσει τον Ζαφάρ να αποτυπώσει στο χαρτί την ιστορία του∙ φυσικά, εκείνος αντιστέκεται. Έχει προηγηθεί αναφορά του κεντρικού ήρωα στη συμβουλή του μεγάλου συγγραφέα Β. Σ. Νάιπολ (1932-2018) στον ομότεχνό του Πολ Θερού (1941-): «Οφείλεις να πεις την αλήθεια» – στην προσπάθεια ίσως να εξηγήσει γιατί δεν γράφει ο ίδιος την ιστορία του. Κι όμως, ακολουθεί ένα κεφάλαιο το οποίο θα μπορούσε όντως να έχει γράψει: είναι η ιστορία ενός ανθρώπου, από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό του. Θα μπορούσε να είναι μια μεταφορά, όμως η μεταφορά δεν μας κάνει να πλησιάσουμε περισσότερο κάτι, μας λέει ο συγγραφέας.

Επομένως, η ιστορία του Ζαφάρ είναι και μια εξομολόγηση. Το γιατί θα το ανακαλύψει ο αναγνώστης στις σελίδες του βιβλίου, μαζί με την προσωπική ιστορία του Ζαφάρ (και την εμπλοκή του αφηγητή σε αυτήν), που εξηγεί την επιθυμία του να γίνει αποδεκτός από μια κοινωνία τόσο ταξική τόσο ταξική όσο η βρετανική (αλλά και ποια κοινωνία δεν είναι ταξική, εντέλει;). Πιο ουσιώδης, ωστόσο, μας φαίνεται η αγωνιώδης προσπάθειά του να κατανοήσει την αλήθεια των πραγμάτων, του ανθρώπου, του κόσμου μέσα από την εμμονική σχεδόν επιδίωξη της γνώσης και την υποβολή του εαυτού σε μια προσωπική βάσανο που φθάνει και ξεπερνά τα όρια της αντοχής.

Η συνύπαρξη του Ανδρέα Μιχαηλίδη στη μετάφραση και της Άννας Μαραγκάκη στην επιμέλεια, στην οποία συνεργάστηκε η Ελένη Κοσμά, είχε, κατά τη γνώμη μας, εξαιρετικά αποτελέσματα.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία

Αφιέρωμα του Diavasame.gr στην ελληνική λογοτεχνία. Για 13η συνεχή χρονιά, η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr θα επιλέξει και θα παρουσιάσει κριτικές βιβλίων από Έλληνες συγγραφείς από τις 15/7 έως και την 29/7.
10.07.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ευτυχία Γιαννάκη και τους Πιτσιμπουίνους της

Η Ευτυχία Γιαννάκη, με αφορμή την κυκλοφορία της πρώτης περιπέτειας των Πιτσιμπουίνων «Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο» από τις εκδόσεις Ίκαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
02.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ