Έχουμε διαβάσει 2902 βιβλία

Ο ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ ΓΚΟΥΣΤΛ

28.10.2016
Συντάκτης: Διονύσης Μαρίνος
facebook email
Ο ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ ΓΚΟΥΣΤΛ
Εκδοτικός Οίκος
ΡΟΕΣ
Συγγραφέας
Μετάφραση
Δημήτρης Δημοκίδης
Κατηγορία
ISBN
978-960-283-451-0
Σελίδες
112
                                                 Μεταξύ ζωής, θανάτου και ιλαροτραγωδίας

Τα ακραία γυρίσματα της τύχης. Σαν κι αυτά που παρουσιάζει ο Άρθουρ Σνίτσλερ στην εξέχουσα, από κάθε άποψη, νουβέλα του «Ο ανθυπολοχαγός Γκουστλ». Μια αθώα, αλλά εξόχως βαρετή έξοδος του νεαρού ανθυπολοχαγού Γκουστλ εξελίσσεται σε ιλαροτραγωδία και φάρσα περιωπής. Ναι, πλήττει αφόρητα παρακολουθώντας ένα ανούσιο κονσέρτο. Θα προτιμούσε να παίζει χαρτιά, να χαριεντίζεται με κάποια δεσποσύνη (ακόμη κι αν αυτή είναι δεσμευμένη με άλλον άνδρα) ή τέλος πάντων να σπαταλάει άδοξα τον χρόνο του, από το να παρακολουθεί με βαρυθυμία κάποια κοριτσόπουλα να ψέλνουν δίχως σταματημό. Φευ, όταν η «υποχρέωση» τελειώνει, ο Γκουστλ μπλέκει σε ένα επεισόδιο ήσσονος σημασίας αρχικά, κεφαλαιώδους στη συνέχεια. Τσακώνεται με τον φούρναρη της πόλης για το ποιος θα εξυπηρετηθεί στην γκαρνταρόμπα του θεάτρου. Λόγω της θέσης τους, στρατιωτικός έναντι πολίτη, ο καυγάς λαμβάνει ιδιαίτερο χαρακτήρα. Τέτοιου είδους ντροπές ξεπλένονται μόνο με το σπαθί, όμως ο χειροδύναμος φούρναρης ταπεινώνει κι άλλο τον Γκουστλ κρατώντας το χέρι του που ετοιμάζεται να… αδειάσει το θηκάρι του. Τι ιταμότητα. Ο Γκουστλ πέφτει στο τέναγος του εξευτελισμού. Δεν υπερασπίστηκε την τιμή του όταν και όπως έπρεπε και τώρα φοβάται για τις συνέπειες: όλοι θα μάθουν πόσο «λίγος» αποδείχθηκε στην υπεράσπιση του ονόματος και του βαθμού του. Η τιμωρία που επιβάλλει στον εαυτό του είναι σκληρή, αλλά αναπόφευκτη: η αυτοκτονία. Μόνο έτσι θα ξανακερδίσει την υπόληψή του. Έστω και εν τη απουσία του.

Από τη στιγμή που αποφασίζει να προβεί στο απονενοημένο διάβημα έως την τέλεσή του διαρκούν κάποιες ώρες που ο Γκουστλ περνοδιαβαίνει τους αυστριακούς δρόμους, αλλά και τους άλλους της ζωής του. Επισκοπεί την αφετηρία του και την πορεία που διένυσε για να φτάσει μέχρι αυτό το οριακό σημείο προσωπικής απίσχνανσης. Θα μπορούσε να επιλέξει άλλο επάγγελμα, να έχει κάνει μια παραδοσιακή οικογένεια και να μην νοιάζεται για το στράτευμα και τις ψευδεπίγραφες τιμές του. Θα μπορούσε να μην είχε πάει στο κονσέρτο και να διασκέδαζε με κάποια από τις ομορφονιές που τον ορέγονταν. Κι όμως, εκείνος διάλεξε αυτό τον δρόμο. Μέχρι πρότινος δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί του. Δεν δίστασε να καλέσει σε μονομαχία έναν γιατρό που κακολόγησε το στράτευμα, αλλά αποδείχθηκε ελάχιστος μπρος στην προσβολή που του επιφύλαξε ο φούρναρης. Αυτοικτίρεται, λυπάται για την απόφαση που πήρε, αμφιταλαντεύεται πρόσκαιρα, αλλά τελικά αποφασίζει πως δεν υπάρχει άλλη λύση. Ακόμη και αν γι’ αυτή του την πράξη θα λυπηθούν αφάνταστα η μητέρα του, η αδελφή του και η ερωμένη του. Ή, μήπως, όχι; Ενδέχεται ο μόνος που θα τον θυμάται με πόνο, με λύπη να είναι ο αδελφικός του φίλος και ουδείς άλλος. Τη στιγμή που βρίσκεται ενώπιος ενωπίω με το δραματικό τέλος του, το νέο γύρισμα της μοίρας έρχεται να δώσει άλλη έκβαση. Τη στιγμή που φοβόταν ότι ο φούρναρης θα τον διαπομπεύσει σε γνωστούς και αγνώστους, μαθαίνει ότι έπαθε συμφόρηση και έπεσε νεκρός. Τι ευτυχία για τον μελλοθάνατο. Ένας νεκρός τον έσωσε. Ο θάνατος του ενός πρόσφερε τη ζωή σε κάποιον άλλον. Η ειρωνεία του Σνίτσλερ είναι αυταπόδεικτη. Ήταν αυτή άλλωστε που του στοίχισε τη δική του θέση στο στράτευμα. Η δημοσίευση της νουβέλας στις αρχές του 1900 προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων στους συντηρητικούς κύκλους της Αυστρίας. Κι όμως, από λογοτεχνικής άποψης ο Σνίτσλερ έφτασε σε μεγάλα… βάθη με τούτη την ιλαροτραγική νουβέλα, καθώς ήταν ο πρώτος συγγραφέας στη γερμανόφωνη λογοτεχνία που έκανε εκτεταμένη χρήση του εσωτερικού μονολόγου. Πριν καν η Βιρτζίνια Γουλφ και ο Τζέιμς Τζόυς τον αποθεώσουν και τον απογειώσουν.

Ο Σνίτσλερ είναι ένας συγγραφέας που στήριξε πολλά έργα του πάνω στις φροϋδικές δομές, ενδιαφέρθηκε έντονα για την εσωτερική διαπάλη των ηρώων του, γι’ αυτό και η εσωτερική σκόπευση ήταν η κατάλληλη φόρμα για να αποτυπώσει τις σκέψεις τους. Από την άλλη, μέσα από τα έργα του, αν και δεν ήταν το πρώτιστο μέλημά του, άφησε να περάσουν ενδεικτικές νύξεις για την κοινωνική κατάσταση της εποχής του. Η κομψευόμενη κενότητα της καλής κοινωνίας, ο έντονος αντισημιτισμός, οι δήθεν καλοί τρόποι, η πρακτική της μονομαχίας ως μοναδική διαδικασία ξεπλύματος της ντροπής. Όλα τούτα περνούν από τον «Υπολοχαγό Γκουστλ». Μπορεί να μην στηλιτεύονται, αλλά και μόνο ότι παρατίθενται ως παράλληλα συμβάντα μέσα στην κύρια δράση (με μια ελαφριά χροιά δηκτικότητας) φτάνει να τα χρωματίσει αναλόγως. Η μετάφραση ανήκει στον Άρη Δημοκίδη, ενώ η έκδοση συμπληρώνεται από την επιμέλεια και το επίμετρο της Τατιάνας Λιάνη.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία

Αφιέρωμα του Diavasame.gr στην ελληνική λογοτεχνία. Για 13η συνεχή χρονιά, η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr θα επιλέξει και θα παρουσιάσει κριτικές βιβλίων από Έλληνες συγγραφείς από τις 15/7 έως και την 29/7.
10.07.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ευτυχία Γιαννάκη και τους Πιτσιμπουίνους της

Η Ευτυχία Γιαννάκη, με αφορμή την κυκλοφορία της πρώτης περιπέτειας των Πιτσιμπουίνων «Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο» από τις εκδόσεις Ίκαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
02.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ