Έχουμε διαβάσει 2920 βιβλία

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ

09.03.2014
Συντάκτης: Διονύσης Μαρίνος
facebook email
ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ
Εκδοτικός Οίκος
ΠΑΠΥΡΟΣ
Συγγραφέας
Μετάφραση
Ισμήνη Κανσή
Κατηγορία
ISBN
978-960-486-086-9
Σελίδες
315

Ο διονυσιακός χορός των λέξεων

Οι μέρες αφηγούνται, οι λέξεις ταξιδεύουν, ο κόσμος είναι φτιαγμένος για να διαβαστεί σωματικά. Τούτη η υλική διάσταση των λεκτικών σχημάτων, γονιμοποιημένη στον ύψιστο βαθμό από τους Λατινοαμερικάνους συγγραφείς, στον Εδουάρδο Γκαλεάνο λαμβάνει τη συμβολική γονιμότητα ενός διονυσιασμού.

Ο Ουρουγουανός δαγκώνει τις λέξεις, τις μαλάζει στα χέρια του, τις πλάθει, ζει μαζί τους, τις αναπνέει, τον αναπνέουν• στο τέλος γράφει γι’ αυτές, δεν γράφει με αυτές. Η καταγωγική λογοτεχνία του Γκαλεάνο είναι μια πράξη χθόνια και ταυτόχρονα τραγική. Εξακοντίζοντας τα όρια του συντακτικού, της πλοκής, των χαρακτήρων, σε βαθμό έκστασης, αφήνει τις οσμές των λέξεων να δράσουν μόνες τους• δεν παρεμβαίνει, αλλά μετέχει στα άχραντα μυστήρια, γνωρίζοντας πως η διαμεσολάβησή τους περισσότερο μας απομακρύνει από τη βαθιά νοηματοδότηση του κόσμου παρά μας την κάνει απτή. Με σπαράγματα μύθων, με σχήματα ιδιαίτερου πάθους για ζωή και για θάνατο, με λεκτικές μαγγανείες και με τη συμβολή των αρχετυπικών σχεδίων του λαϊκού Βραζιλιάνου χαράκτη, Jose Borges, το βιβλίο «Οι λέξεις ταξιδεύουν» μετατρέπεται σε ένα παράθυρο που καθρεφτίζει την εντελή άβυσσο αυτού του κόσμου.

Όλες οι εικόνες είναι η εικόνα. Όλες οι λέξεις είναι η λέξη. Όλες οι μυθολογικές βινιέτες, δάνεια της ανεπεξέργαστης σοφίας των κατοίκων της Λατινικής Αμερικής, κατατείνουν σε μια αίσθηση ρευστής πραγματικότητας.

Ο μαγικός ρεαλισμός είναι ζόρικος: δεν εκπίπτει σε λογοτεχνική φόρμα, δεν ντύνεται τη μανιέρα του. Στις μεγάλες του στιγμές γίνεται ένας παράλληλος κόσμος (ακόμα και για την ίδια τη λογοτεχνία). Τα πλάσματα σε αυτό το βιβλίο εκπροσωπούν την άστατη υποκειμενικότητά τους απέναντι στον στατικό, λογοκρατούμενο κόσμο. Άντρες, γυναίκες, μαινάδες, ληστές, ερωτιδείς, δαιμόνια, ζωόμορφοι ήρωες, φιγούρες του πάνω, του κάτω και του ενδιάμεσου κόσμου. Μάλιστα, ο τελευταίος (ο μη-τόπος) είναι το προνομιακό πεδίο της αφηγηματικής δεινότητας του Γκαλεάνο.

Η συμμετοχή του στο συναπάντημα (ταύτισης, συνομιλίας και εναγκαλισμού) με τις εικόνες του Borges είναι αυτή του καταγραφέα και του συμμέτοχου –με παιδική τραχύτητα– στο αισθητηριακό παιχνίδι. Αμφότεροι οι δημιουργοί, συναντιούνται, ο ένας λαμβάνει το νήμα από τον άλλον και αλληλοκαθοδηγούνται. Τα σχήματα γίνονται λέξεις, οι λέξεις μετατρέπονται σε σχήματα, έτσι που στο τέλος να μην είναι ευδιάκριτο (αλλά τι πειράζει;) να διακριβώσεις αν τα σχέδια προηγήθηκαν των χαρακτικών ή τα σχέδια ήταν εκείνα που έδωσαν το εναρκτήριο λάκτισμα, για να κινηθούν οι λέξεις πάνω στο χαρτί.

Άλλοτε με μικρά και πυκνά διηγήματα, άλλοτε με ποιητική φόρμα (όμως πάντα με ποιητική προδιάθεση) ή με ατόφιες μεταφορές λαϊκών μύθων, ο Γκαλεάνο στήνει έναν οργιαστικό χορό, μια γιορτή διονυσιακών διαστάσεων, όπου ο θάνατος, ο έρωτας, ο πόθος, το μίσος, η τρέλα, η θρησκευτική μανία, η υπαρξιακή παραμυθία, η οδύνη, η αυταπάτη, η χαρά, το πάθος και η βούληση αφουγκράζονται τη φύση των πραγμάτων και των ανθρώπων.

Δεν είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται, αλλά βιώνεται. Οι λέξεις αποκτούν μια αυτονομία από το βάρος τους, μεταπλάθονται σε πειστήρια μαγείας. Η αφορμή για την αφήγηση είναι η ευφρόσυνη διάσπαση του ρεαλισμού. Η ματιά του Γκαλεάνο είναι… ρέουσα και όχι ευθεία• το ίδιο το κείμενο (όπως και τα χαρακτικά που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση) οδηγούν τον αναγνώστη στην ίδια διάχυση των αισθήσεων. Εντέλει, τίποτα δεν είναι αληθινό και όλα επιτρέπονται.

Η μετάφραση της Ισμήνης Κανσή είναι άριστη, γιατί μετέχει στο παιχνίδι. Η mot a mot μετάφραση του συγκεκριμένου βιβλίου θα ήταν ασύγγνωστο λάθος. Αυτό που προσφέρει δεν είναι οι λέξεις, αλλά η αίσθησή τους, το ονειρικό περίγραμμά τους.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία

Αφιέρωμα του Diavasame.gr στην ελληνική λογοτεχνία. Για 13η συνεχή χρονιά, η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr θα επιλέξει και θα παρουσιάσει κριτικές βιβλίων από Έλληνες συγγραφείς από τις 15/7 έως και την 29/7.
10.07.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ευτυχία Γιαννάκη και τους Πιτσιμπουίνους της

Η Ευτυχία Γιαννάκη, με αφορμή την κυκλοφορία της πρώτης περιπέτειας των Πιτσιμπουίνων «Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο» από τις εκδόσεις Ίκαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
02.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ