Έχουμε διαβάσει 2986 βιβλία

ΜΗ ΜΑΣΑΣ

29.06.2013
Συντάκτης: Αγγέλα Γαβρίλη
facebook email
ΜΗ ΜΑΣΑΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΨΥΧΟΓΙΟΣ
Συγγραφέας
Μετάφραση
Ξενοφών Παγκαλιάς
Κατηγορία
ISBN
978-960-496-837-4
Σελίδες
669

Situation normal: all fucked up

Ήταν χειμώνας του (έτη φωτός πλέον) μακρινού 1986: ήμασταν πιτσιρίκια, στην Ελλάδα είχαμε σοσιαλισμό (ή έτσι νομίζαμε), ο φασισμός είχε πεθάνει το βράδυ των εκλογών του 1981 (ή έτσι μας έλεγαν), και το μέλλον έμοιαζε φωτεινό. Θυμάμαι καθαρά εκείνο το βράδυ στις ειδήσεις την εικόνα ενός άντρα που χαιρετούσε γελαστά, σηκώνοντας ψηλά το χέρι του. Τη θυμάμαι, γιατί την είδαμε πολλές πολλές φορές τις επόμενες μέρες και γιατί έπεσε μια απίστευτη βουβαμάρα στο πάντα θορυβώδες και γεμάτο κόσμο πατρικό μου: ήταν ο Ούλοφ Πάλμε, ο σοσιαλδημοκράτης και λαοφιλής πρωθυπουργός της Σουηδίας που μόλις είχε δολοφονηθεί ενώ έβγαινε από ένα σινεμά. Η μέχρι σήμερα ανεξιχνίαστη δολοφονία του, που έγινε κομμάτι των αναμνήσεών μου, στοίχειωσε τη σουηδική κοινωνία.

Αυτό «το φάντασμα που πλανάται πάνω από τη Σουηδία» τόσα χρόνια δεν είναι δυνατόν να μην επηρεάζει και τη λογοτεχνική παραγωγή της χώρας, ειδικά τα αστυνομικά βιβλία που έχουν κατακλύσει τις διεθνείς αγορές και κερδίζουν συνεχώς πλήθος θαυμαστών. Το ίδιο ισχύει και για το «Μη μασάς», του συγγραφέα και δικηγόρου Γενς Λαπίντους (ο οποίος ανήκει στους σκληροτράχηλους του ποινικού δικαίου και έχει υπερασπίσει μερικούς από τους πιο διαβόητους εγκληματίες της χώρας του). Το βιβλίο αποτελεί το δεύτερο μέρος της τριλογίας «Στοκχόλμη Νουάρ» (το πρώτο είναι το «Εύκολο χρήμα», επίσης από τις εκδόσεις Ψυχογιός, ενώ ακολουθεί και το τρίτο μέρος), στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται το αναπάντητο ερώτημα ποιοι και γιατί δολοφόνησαν τον Ούλοφ Πάλμε. Αλλά αυτό το ερώτημα είναι μόνο η αφετηρία για την κάθοδό μας στο σκοτεινό υπόκοσμο της Στοκχόλμης, με οδηγό το συγγραφέα που τον ξέρει καλά από την επαγγελματική του εμπειρία.

Εδώ δεν υπάρχουν ήρωες, ευφυείς ντετέκτιβ που συλλαμβάνουν τους διεστραμμένους σίριαλ κίλερ όπως στα πιο εμπορικά μυθιστορήματα του σκανδιναβικού αστυνομικού, δεν υπάρχουν κακοί και καλοί: οι διαχωριστικές γραμμές είναι δυσδιάκριτες, εντάσσοντας το βιβλίο στην αμερικανική παράδοση του Τζέιμς Ελρόι. Το «Μη μασάς» είναι σαφώς περισσότερο hardboiled, παρά κλασικό nordic noir: η διαφθορά κυριαρχεί και στις δύο πλευρές του νόμου, η βία εξαπλώνεται ως ιός, η κοινωνία είναι παγιδευμένη στα αδιέξοδά της, οι πρωταγωνιστές είναι περιθωριακοί ή «μικρά ψάρια» σε μια πισίνα με καρχαρίες – δεν υπάρχουν περιθώρια για ηθική ή ηρωισμό, μόνο για επιβίωση.

Η πλοκή είναι κλασική: τρεις άντρες, εμπλέκονται σε μια υπόθεση δολοφονίας. Ο συγγραφέας χτίζει σταδιακά τα πορτρέτα τους: Ένας Άραβας μετανάστης που μόλις βγήκε από τη φυλακή και πρέπει επειγόντως να ξεχρεώσει τον Τούρκο νονό που έδωσε τα χρήματα για την αποφυλάκισή του – αλλιώς θα καταλήξει ελεύθερος μεν, πτώμα δε. Τα βήματά του θα διασταυρωθούν με κάποιον που θα έπρεπε να είναι «εχθρός» του: ένα διαταραγμένο βετεράνο του Ιράκ, που δεν ξέρει τι να κάνει με τη ζωή του τώρα που επέστρεψε στην πατρίδα του – για την ακρίβεια, δεν έχει ζωή και περιφέρεται κάνοντας συνεχώς γυμναστική και αγοράζοντας όπλα (θυμίζει σε πολλά σημεία τον ήρωα του «Ταξιτζή»). Και τελικά, βρίσκει ένα σκοπό ύπαρξης: αποφασίζει, με τη συνεργασία του Άραβα που μπαίνει στο σχέδιο για τα λεφτά, να «καθαρίσει» την κοινωνία από εκείνους που εκμεταλλεύονται σεξουαλικά τις γυναίκες και τις ωθούν στην πορνεία. Απέναντί τους θα βρεθεί ένας μπάτσος: κακοπληρωμένος, βαριεστημένος και ρατσιστής με τους «μαυροκέφαλους» (όπως ονομάζουν στη Σουηδία υποτιμητικά τους μετανάστες). Αλλά καθώς αρχίζει να ερευνά την υπόθεση της πρώτης δολοφονίας, θα ανακαλύψει ότι «υπάρχει κάτι σάπιο στο βασίλειο της Δανιμαρκίας»: οι ανώτεροί του θέτουν όρια στην έρευνα, δέχεται «φιλικές προειδοποιήσεις» αλλά και καθαρές απειλές. Όμως το ένστικτό του δεν τον αφήνει να ησυχάσει...

Ο συγγραφέας χτίζει την πλοκή προσθέτοντας κάθε φορά κι ένα κομμάτι στο παζλ, αφήνοντας ωστόσο πάντα το σημαντικότερο κομμάτι να λείπει: μόλις στην τελευταία γραμμή της τελευταίας σελίδας μαθαίνουμε το δολοφόνο και η έκπληξη είναι μεγάλη. Η γλώσσα του κειμένου είναι κοφτή, στακάτη, χωρίς λογοτεχνικές πόζες, ενώ κυριαρχούν στο βιβλίο οι εικόνες, βασισμένες στη σωματικότητα: ως επίδειξη δύναμης ανάμεσα στις διαφόρων εθνικοτήτων συμμορίες, ως σωματική βία, ως μορφή εκδίκησης, αλλά και ως χειρισμός του γυναικείου σώματος σαν αντικείμενο στον κόσμο της πορνείας – και όχι μόνο. Και υπάρχει μια σκηνή προς το τέλος του βιβλίου, όπου ο «τιμωρός» εισβάλλει σε ένα πορνείο, που πραγματικά εντυπώνεται στη μνήμη με τη δύναμη κινηματογραφικής εικόνας: εκεί όλα φτάνουν στην κορύφωσή τους και ταυτόχρονα καταρρέουν. Όσοι επιβιώνουν ξαναγυρίζουν στην πλαστή ασφάλεια της καθημερινότητας, αλλά γνωρίζουν ότι είναι παγιδευμένοι σε αυτό που στην αμερικανική, στρατιωτική σλανγκ περιγράφεται ως «all fucked up situation». Διαπίστωση που δεν ισχύει μόνο για τη σουηδική κοινωνία...

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/6/2019-30/11/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/6/2019 έως 30/11/2019.
19.12.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με τη Νίτσα Μανωλά

Η Νίτσα Μανωλά με αφορμή το δίγλωσσο παραμύθι «Ο Συννεφούλης ταξιδεύει στην Ελλάδα», που έγραψε παρέα με τρεις ακόμα συγγραφείς και που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Υδροπλάνο, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
17.11.2019
Περισσότερα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ