Έχουμε διαβάσει 2944 βιβλία

Ο ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ

17.11.2010
Συντάκτης: Βασιλική Χρίστη
email
Ο ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ
Εκδοτικός Οίκος
ΚΕΔΡΟΣ
Συγγραφέας
Κατηγορία
ISBN
978-960-04-4021-8
Σελίδες
392

Μαθηματικές αναλογίες

Στο τέταρτο μυθιστόρημά του, ο δικηγόρος από τη Θεσσαλονίκη, Γιάννης Γρηγοράκης, επιλέγει ως χώρο δράσης τη Γερμανία λίγο πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία (1929-1931) και την αρχαία Αθήνα της εποχής του Πλάτωνα (380-378 π. Χ.). Ο νεαρός Ολλανδός καθηγητής Μαθηματικών, Μπάρτελ Λέεντερτ βαν ντερ Βέρντερ, έχει έρθει στο Βερολίνο για να συναντήσει τον καθηγητή φον Βιλαμόβιτς, αυθεντία στον αρχαίο κόσμο. Θέλει να του θέσει μία αντίφαση που εντόπισε στο έργο του Πλάτωνα «Πολιτεία», όπου εκφράζεται αισιόδοξα και στη συνέχεια απαισιόδοξα όσον αφορά την επίλυση του δήλιου προβλήματος: το διπλασιασμό του κυβικού όγκου, και συγκεκριμένα ενός βωμού κυβικού σχήματος που υπήρχε στο ιερό του Απόλλωνα στη Δήλο. Παράλληλα, αντιπροσωπεία Δηλίων, υπό τον άρχοντα Αριστόξενο και τον ιερέα Θεοκλή, φθάνει στην Αθήνα για να ζητήσει τη βοήθεια του Πλάτωνα στην επίλυση του προβλήματος που, σύμφωνα με το χρησμό της Πυθίας, θα διώξει από το νησί τους την οργή του θεού και τα δεινά που αυτή, όπως πιστεύουν, επισώρευσε.

Τα κεφάλαια για την περίοδο του Μεσοπολέμου και εκείνα για τον αρχαίο κόσμο εναλλάσσονται, δίνοντάς μας μια σφαιρική εικόνα της κατάστασης: οι συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι βαρύτερες στη Γερμανία, λόγω της υποχρέωσης καταβολής πολεμικών αποζημιώσεων. Φτώχεια και εξαθλίωση, διαδηλώσεις και αύξηση της επιρροής του ναζιστικού κόμματος. Στην αρχαία Αθήνα, συμμορίες καταδιώκουν τους Δημοκρατικούς Θηβαίους φυγάδες. Ο στρατηγός Χαβρίας προσπαθεί να ανασυστήσει την Αθηναϊκή Συμμαχία. Κι ενώ οι νεαροί μαθητές του γεύονται απαγορευμένες ηδονές έξω από την πύλη της Ακαδημίας, ο Πλάτων πασχίζει να ολοκληρώσει το έργο της ιδανικής πολιτείας του.

Το δήλιο πρόβλημα δίνει την αφορμή στο συγγραφέα να ανατρέξει στις προσπάθειες για την επίλυσή του. Για τους περισσότερους, ίσως, από εμάς τα δεκάδες ονόματα που παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου θα μας ήταν εντελώς άγνωστα, αν δεν υπήρχαν περιοχές και δρόμοι της Αθήνας για να μας τα θυμίζουν. (Για να μην αναφερθούμε σε ονόματα διάσημων μαθηματικών του 20ού αιώνα.) Γιατί, αντίθετα απ΄ό,τι ονειρευόταν ο Πλάτωνας, ούτε τα μαθηματικά ούτε η φιλοσοφία φαίνεται να κατέχουν σημαντική θέση στη ζωή μας. Για όσους, ωστόσο, πιστεύουν πως η μαγεία των μαθηματικών (και της φιλοσοφίας) έγκειται στην προσπάθεια κατανόησης του κόσμου και της ζωής που ζούμε, ο «Διαβήτης του Πλάτωνα» μπορεί να αποδειχθεί ένα εξαιρετικά διεγερτικό ανάγνωσμα.

Λύση στο δήλιο πρόβλημα δεν βρίσκεται. Ή, μάλλον, ο Πλάτωνας απορρίπτει τη λύση που του δίνει ο Πυθαγόρειος μαθηματικός Αρχύτας από τον Τάραντα, γιατί δεν ταιριάζει στη φιλοσοφία του (δεν μπορεί να αποδεχτεί μια λύση που δεν στηρίζεται στη χρήση του διαβήτη). Όμως ο Μπάρτελ θα βρει τη λύση και θα την παρουσιάσει στον φον Βιλαμόβιτς λίγο πριν από το θάνατο του τελευταίου. Γιατί ο άνθρωπος είναι το μέτρο των πραγμάτων. Η εσωτερική σύγκρουση του Πλάτωνα ανάμεσα στον κόσμο των ιδεών και την πραγματικότητα, που αποστρέφεται, αποτυπώνεται ως αντίφαση σε εδάφια της «Πολιτείας» του. Όπερ έδει δείξαι.

Αλλά «Ο Διαβήτης του Πλάτωνα» επιγράφεται και ως πολιτικό μυθιστόρημα. Οι αναλογίες ανάμεσα στο Βερολίνο και την αρχαία Αθήνα, από τη μία, και την πολιτική και οικονομική κατάσταση που βιώνουμε σήμερα σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο, από την άλλη, είναι εκπληκτικές. Η «οργή της μεσαίας τάξης και της άνεργης διανόησης» (σελ. 218) δεν έφερε το τέλος του καπιταλισμού, αλλά ένα νέο φασισμό. Η συντριβή της μεσαίας τάξης και η δημιουργία στρατιών άνεργων νέων πτυχιούχων σήμερα, τι προοιωνίζεται;

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία

Αφιέρωμα του Diavasame.gr στην ελληνική λογοτεχνία. Για 13η συνεχή χρονιά, η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr θα επιλέξει και θα παρουσιάσει κριτικές βιβλίων από Έλληνες συγγραφείς από τις 15/7 έως και την 29/7.
10.07.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ