Έχουμε διαβάσει 2944 βιβλία

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

21.09.2018
facebook email
Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΣΘΕΝΗΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
Συγγραφέας
Κατηγορία
ISBN
978-960-03-6412-5
Σελίδες
176
Σαν αριστοτεχνικώς δραματοποιημένες σημειώσεις σε πανεπιστημιακό μάθημα ψυχολογίας. Το κινηματογραφικότερο από τα μέχρι τώρα γραπτά και δημοσιευμένα έργα της Φωτεινής Τσαλίκογλου. Είναι από τους λίγους σύγχρονους συγγραφείς που η επαγγελματική τους ενασχόληση δεν βαραίνει αλλά «χαρίζει» στα κείμενά τους μιαν αχλύ σχεδόν εξωπραγματική.

Αυτός ο περίεργος αυτόχειρας «ήρωας», κάτι μεταξύ αθώου και τέρατος, δεν κρίνεται μήτε καταδικάζεται. Παραμένει μετέωρος στο υπαρξιακό του κενό, χωρίς να υπερτονίζεται η αρρώστια του, αλλά να επισημαίνεται η ασθένειά του. Οι λέξεις «αρρώστια» κι «ασθένεια» δεν είναι συνώνυμες και δεν φέρον το ίδιο φορτίο [για όσους γνωρίζουν τουλάχιστον λίαν καλώς την ελληνική γλώσσα]. Κι η Φωτεινή Τσαλίκογλου τη γνωρίζει και τη χειρίζεται με τη χειρουργική ακρίβεια επαγγελματία σεναριογράφου σε ταινίες δράσης. Τίποτα περιττό, ηθελημένα σκοτεινό, δυσπρόσιτο ή εχθρικό στην αφήγησή της. Φαίνεται σαν να την ενδιαφέρει πρωτίστως η επικοινωνία με τον αναγνώστη μέσω του «κοινωνουμένου νοήματος».

Η πρωτοτυπία της σε αυτό τούτο το αφήγημα δεν είναι η έσχατη οριακή δραματικότητα, αλλά η «κινηματογραφικότητα» κι η επιβολή ενός ρυθμού τόσο γοργού που δεν γίνεται όμως μήτε μια στιγμή ασθματικός και κρατάει τον αναγνώστη μέχρι το τέλος. Αυτή η τεχνική είναι γνωστή στους μαστόρους της ευπώλητης μυθιστοριογραφίας, ωστόσο η διαχείριση του θέματος και η αυστηρώς δομημένη αφήγηση δεν αφήνουν περιθώρια για σύγχυση και ταύτιση αυτού του απολύτως τεχνουργημένου λογοτεχνικού έργου με την μπεστ-σελερίστικη παραλογοτεχνία των πάγκων. Το αντίθετο μάλιστα! Χωρίς να είναι κατ’ ελάχιστον κουλτουριάρικο ή διανοουμενίστικο αυτό το αφήγημα μπορεί να διαβαστεί σε όλες τις γλώσσες του κόσμου και να διαβαστεί στα πέρατα της γης με την πατίνα του Χρόνου που χαρακτηρίζει αυτή τη μάλλον παλιομοδίτικη, νοσταλγική αλλά όχι και νεορομαντική ιστορία, έτσι όπως περνάει μέσα από τη γραφίδα μιας συγγραφέως που γράφει όπως μιλάει, δίχως να βασίζεται όμως σε ευκολίες και δίχως να έχει δημιουργήσει καμία διακριτή «μανιέρα».

Τη Φωτεινή Τσαλίκογλου δεν την έχει εκτιμήσει όσο της αξίζει η επίσημη λογοτεχνική κριτική, γιατί δεν είναι δήθεν, δεν υποδύεται τη χαμηλοβλεπούσα βαρύγδουπη και γιατί –πρωτίστως– νοιάζεται να βοηθήσει τον συνάνθρωπό της ποικιλοτρόπως, ακόμα και με την ανάγνωση… Αυτά δεν ταιριάζουν και πολύ με τον μύθο του προβληματικού απομονωμένου «καταραμένου» λογοτέχνη που υποδύεται τον μισάνθρωπο ενώ πράττει τα αντίθετα…

Η Φωτεινή Τσαλίκογλου με αυτό της το πόνημα αναδύεται σε άλλα επίπεδα διεθνούς κινηματογραφικής δεξιοτεχνίας και της εύχομαι να επιτύχει κι εκεί κερδίζοντας μάχες δύσκολες και πέρα από τη νεοελληνική μιζέρια και μικροπρέπεια των «τα φαιά φορούντων»… Τα υπόλοιπα «είναι σιωπή», όπως λέει ο σαιξπηρικός Άμλετ. Ο Χρόνος και ο Άνθρωπος (αυτό που λέμε κάπως υποτιμητικά «κοινό»), ο απλός αναγνώστης θα μας κρίνει όλους και πρωτίστως τους κριτικούς. Οι συγγραφείς (οι αυθεντικοί συγγραφείς) γράφουν για να αντέξουν το μαχαίρι που έχει καρφωθεί στην καρδιά τους και δεν αφαιρείται αυτό το αγκάθι όσο ζούμε…

Ομοιοπαθητική θεραπεία η ανάγνωση αυτού του βιβλίου. Η νοσηρότητα βάλλει ευθέως την ίδια τη νοσηρότητα και η χαρμολύπη της πικρόγλυκης αφήγησης δεν αφήνει τον επαρκή αναγνώστη να δει τον εαυτό του σε ρόλο ενόρκου σε κακουργιοδικείο. Εξάλλου, η εσωτερική δικαιοσύνη, εκείνο το φρικτό «δικαστήριο μετά…» (με τον Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Αιακό), αυτό το «φοβερό βήμα» δεν επιδέχεται ψευδών κι ωραιοποιήσεων.

Η Φωτεινή Τσαλίκογλου είναι σημαντική γιατί δεν έχει εξορίσει το συναίσθημα από τη γραφή της, το έργο της δεν είναι αποστεωμένο και λιπόσαρκο, δεν περιφέρεται ως μούμια ή λείψανο νεκραναστηθέντος αγίου, δεν υποδύεται άλλο τι από τον πόνο που της θερίζει τα σωθικά. Και για όλα αυτά το έργο της μας ενδιαφέρει. «Οι ελαφροί ας με λέγουν ελαφρό» είπεν ο μεγάλος Αλεξανδρινός… Κι ήταν ελαφρύ το χώμα της γενναιόδωρης Ιστορίας που τον σκέπασε. Για τους βαρύγδουπους συγχρόνους του, δεν ξέρω… Ούτως ή άλλως εκείνοι είχαν εισπράξει προκαταβολικά την αποζημίωσή τους.

Εν κατακλείδι, «Ο Έλληνας ασθενής» της Φωτεινής Τσαλίκογλου, από τις εκδόσεις Καστανιώτη, είναι μια καλοχτισμένη ιστορία που θα διαβαστεί, θα μεταφραστεί, θα κινηματογραφηθεί, θα θεατροποιηθεί ίσως. Γιατί είναι ανοικτή στην πραγματική ζωή, με όλους τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτό το εγχείρημα.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία

Αφιέρωμα του Diavasame.gr στην ελληνική λογοτεχνία. Για 13η συνεχή χρονιά, η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr θα επιλέξει και θα παρουσιάσει κριτικές βιβλίων από Έλληνες συγγραφείς από τις 15/7 έως και την 29/7.
10.07.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ