Έχουμε διαβάσει 2956 βιβλία

ΕΚΑΤΟ

02.02.2014
Συντάκτης: Ελένη Γκίκα
facebook email
ΕΚΑΤΟ
Εκδοτικός Οίκος
ΜΕΛΑΝΙ
Συγγραφέας
Κατηγορία
ISBN
978-960-9530-57-6
Σελίδες
196
«”Τώρα, για πρώτη φορά, αξιώθηκα το ανήκουστο: να συγκεράσω την ποίηση του αμέτρητου με τον ορθολογισμό του αριθμού!” φώναξε δυνατά, κι η φωνή του κυμάτισε στον έρημο αυτοκινητόδρομο» («Φωτογραφική λήψη»).

Και το κατόρθωσε. Ακριβώς όπως αναγράφεται στη «Φωτογραφική λήψη» και του χαρίστηκε απ’ το «τυχαίο», ο ποιητής και συγγραφέας Γιάννης Ευσταθιάδης έγραψε κάποια κείμενα για τα εκατό χρόνια του Εντευκτηρίου (το γνωστό λογοτεχνικό περιοδικό). Κι αμέσως ο καθόλου τυχαίος αριθμός επιδίωξε τα δικά του: εκατό μικροϊστορίες που καταλύουν χώρο και χρόνο με βάση αυτό τον ιδιαίτερο αριθμό.

Με το εκατό να μετρά τον χώρο οριζοντίως και καθέτως, με το εκατό στον κύβο και στο τετράφωνο, στην ταχύτητα, στον θόρυβο, στον χρόνο, με το εκατό περιπολικό. Με το εκατό ψαλμό του Δαβίδ, άρθρο του Ποινικού Κώδικα, γενέθλια ευχή και διάσταση. Με το εκατό πρώτο συνθετικό στα εκατόμβη, εκατόνταρχος, εκατόγχειρος και εκατονταπυλιανή. Με το εκατό να απλώνεται μουσικά από τους δίσκους 78 στροφών μέχρι τη μέτζο σοπράνο Ράισι Στίβενς, να συνενώνει τους δόκτορα Τζέκιλ και κύριο Χάιντ με τα γεφύρια και το δημοτικό, τη μυθολογία με την επιστήμη, το τραγικό με το κωμικό, το εφήμερο με το αιώνιο.

Μ’ εφαλτήριο αυτό τον αλλόκοτο αριθμό, οι λέξεις πηγαινοέρχονται σε παρελθόν και παρόν αποδεικνύοντας ότι αλλάζουν οι χρόνοι, αναλόγως με την αφετηρία: «… και μ’ ένα άθροισμα ανάποδων λέξεων θα αποταμίευε τον παρελθόντα καιρό. Αποκαμωμένος από την ειλωτεία του χρόνου, ψιθύρισε: “Ας πούμε ότι το τέλος προηγείται της αρχής, και το τέλος και η αρχή βρίσκονται πάντοτε εκεί, πριν από την αρχή και μετά το τέλος”» («Rewind»).

Αποταμιεύεται αλλιώς η νοσταλγία και το παρελθόν και η μνήμη επαναφέρει το ποιητικό παρόν (αν είναι ποιητικό) στη χρησμική του ικανότητα και αποκαλυπτική σημασία:
«”Τι συμβαίνει εδώ;” είπε έκπληκτος στον χαρτοπώλη. “Ζήτησα εκατό φωτοκόπιες και παίρνω εκατό διαφορετικές εικόνες!”
“Είδατε, κύριε” απάντησε εκείνος, “πώς μια φωτογραφία κινητοποιεί τη μνήμη; Είδατε πόσα θυμόμαστε με μια εικόνα;”
“Μα εδώ βλέπω και μετά το θάνατό του! Βλέπω τα συμφραζόμενα του μέλλοντος” απάντησε.
“Ποιος σας λέει πως η μνήμη είναι μόνο παρελθόν;” είπε ο γηραιός χαρτοπώλης»
(«Φωτοκόπιες»).

Η συγγραφική απόπειρα, ακόμα κι αυτή, ειδικά αυτή, θα γίνει αφήγημα:
«”Τι σε ώθησε να γράψεις τόσα κείμενα με θέμα το 100;” (…)
“… Με γοήτευσε εν πρώτοις η αριστοκρατικότητα του αριθμού. Η υψηλή αισθητική και στο νόημα και στη γραφή. Νομίζεις ότι οι άλλοι αριθμοί 44, 67, 92, 136 είναι για το καθημερινό δούναι και λαβείν. Ενώ το 100, κοιτάζει τον κόσμο αφ’ υψηλού∙ σαν να μην καταδέχεται την τριβή των αυξομειώσεων (…) Με έθελξε επίσης το γεγονός ότι κινητοποιεί, πραγματεύεται τη μνήμη, το χρόνο, ορίζει επετείους, προκαλεί εορτασμούς, δίνει πανηγυρικό τον τόνο. Κοντολογίς, είναι ένας αριθμός ωραιοπαθής, ραφινάτος, αποσταγμένος, ίσως και αποστειρωμένος, αλλά πάντως αισιόδοξος” (…)
“.. Εγώ έχω εντελώς διαφορετική άποψη. Διερεύνησα την απαισιόδοξη πλευρά του: όταν ο αριθμός γίνεται όριο, ήττα, αποτυχία∙ όταν συμμαχεί με τα στοιχεία της φύσης∙ όταν λυσσομανά πάνω απ’ τη δυστυχία. Γι’ αυτό άφησα σε σένα τα αινίγματα του κόσμου, τα μυστήρια της ύπαρξης, σου παραχώρησα τον αστεϊσμό, σου κατέλιπα την ειρωνεία, τα πειράγματά σου και το παράλογο”» («Συνομιλία» ανάμεσα σε δόκτορα Χένρι Τζέκιλ και κύριο Έντουαρντ Χάιντ).

Έτσι, ο αριθμός εκατό θα κινηθεί με άνεση από τη νίκη στην ήττα, απ’ τη ζωή στον θάνατο, από την ιστορία στην καθημερινότητα, από την ποίηση στο πεζό, απ’ τις τέχνες και τη λογοτεχνία στις εφευρέσεις και στην επιστήμη. Από τη φήμη και τη μυθολογία στο ιστορικό, από εκείνο που φαίνεται σε εκείνο που είναι, από την ύπαρξη στην ανυπαρξία:
«”Ακούστε, νεαρέ. Αυτή η γυναίκα –που σε άλλη εκδοχή έχει και το όνομα Λένη– είναι το πρόσχημα. Αν το γεφύρι είχε κτιστεί, αυτή δεν θα υπήρχε. Η υστεροφημία της είναι ταυτισμένη με το θάνατό της. Με την ένστασή σας, την καταδικάζετε στην ανυπαρξία, της στερείτε τη διά των στίχων αθανασία. Αυτό επιθυμείτε;” “Δεν ξέρω” απάντησε ο νέος. “Δεν ξέρω αν ο θάνατος ανταλλάσσεται με μια υποθετική αθανασία. Δεν ξέρω καν αν η ζωή εξαργυρώνεται μ’ ένα ποίημα. Ειλικρινά δεν ξέρω…”».

Και η διαπίστωση στο φινάλε, αμείλικτη: «Βλέπετε, φίλε μου, στο θάνατό μας ερχόμαστε όπως είμαστε» («Δημοτικό»).

Το αποτέλεσμα, η αρχιτεκτονική της ύπαρξης, και το αίνιγμα του χρόνου που δένεται κόμπος και λύνεται ακριβώς στον ίδιο αριθμό. Χαριτολογώντας δεν λέμε ότι όταν κάποιος φτάσει τα εκτατό, ο Θεός μηδενίζει;

Ένα βιβλίο που αποτελεί ενσταντανέ ζωής, διαβάζεται αγραμμικά, παιγνιώδες και αποκαλυπτικό, τραγικό και ειρωνικό, ποιητικό –και γι’ αυτό χρησμικό– απ’ την αρχή έως το τέλος.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The Dutch House

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The Dutch House
10.11.2019
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, με αφορμή το βιβλίο της «Γεννημένος Λούζερ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, συνομιλεί με την Ελένη Κίτσου και το Diavasame.gr.
20.10.2019
Περισσότερα

Τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών, βιβλία 1/12/2018-31/5/2019

Δημοσιεύουμε τη λίστα με τα πρώτα, σε αναγνώσεις κριτικών βιβλία για ένα ολόκληρο εξάμηνο. Ρίξτε μια ματιά στην ενδιαφέρουσα λίστα που καλύπτει την περίοδο από 1/12/2018 έως 31/5/2019.
03.06.2019
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΡΕ ΦΩΤΕΙΝΗ; Ελληνική Λογοτεχνία Τρύφων Ζαχαριάδης ΑΡΜΟΣ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ελληνική Λογοτεχνία Μιμή Φιλιππίδη-Θεοχάρη ΩΚΕΑΝΙΔΑ