Έχουμε διαβάσει 1762 βιβλία

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΩΤΗ

 Ιστορία των Λέξεων (Α΄ έκδοση, Νοέμβριος 2009, σελ. 1.720).

Ένα ετυμολογικό λεξικό, κατάλληλα συντεταγμένο, είναι από τη φύση του ένα από τα πιο ελκυστικά και αποκαλυπτικά αναγνώσματα. Ελκυστικό και αποκαλυπτικό γιατί, στην πραγματικότητα, ένα ετυμολογικό λεξικό αποτυπώνει την προέλευση και την ιστορία των λέξεων μιας γλώσσας και, φυσικά, μέσα από τις λέξεις τις έννοιες που συνέλαβε και εξέφρασε γλωσσικά ένας ολόκληρος λαός.

Αρχή επιστήμης ονομάτων επίσκεψις. Κατ’ εξοχήν «επίσκεψις», εξέταση δηλαδή τής αρχής των λέξεων, είναι η αναζήτηση τής ετυμολογίας τους. Με την αναγωγή στην αληθή προέλευση τής λέξης (αυτό σημαίνει ο όρος ετυμολογία) αποκαλύπτεται και φωτίζεται η πρωταρχική σύλληψη τής λέξης, αυτή που οδήγησε στη συγκεκριμένη σημασία της. Άλλωστε αποτελεί γενικότερη παραδοχή ότι η γνώση περνάει αναπόφευκτα μέσα από τη σημασία των λέξεων και μέσα από τις πρώτες έννοιες που αποκαλύπτονται με την ετυμολογία.

Ποιος δεν αναρωτήθηκε συχνά από πού «βγαίνει» αυτή ή εκείνη η λέξη, στο πλαίσιο μιας δημιουργικής περιέργειας, έμφυτης στον άνθρωπο, για την καταγωγή των λέξεων τής γλώσσας του. Η περιπλάνηση σ’ ένα έγκυρο επιστημονικό ετυμολογικό λεξικό, που διαθέτει πληρότητα, δείχνει αβίαστα ότι οι ρίζες των λέξεων συνδέονται τόσο με συγγενείς λέξεις άλλων γλωσσών τής ίδιας οικογένειας όσο και με ένα σύνολο λέξεων που ανήκουν στην ίδια γλώσσα. Έτσι οι λέξεις διασταυρώνονται ετυμολογικά οριζόντια (στην ίδια γλώσσα) και κατακόρυφα (σε συγγενείς γλώσσες). Δεν υφίσταται «ετυμολογική μοναξιά»! Όλα αυτά είναι φανερά στον αναγνώστη τού παρόντος Ετυμολογικού Λεξικού, το οποίο –από μια σταθερή πεποίθηση τού συγγραφέα– δεν περιορίζεται σε απλές ξηρές πληροφορίες που θα ενδιέφεραν μόνο τον ειδικό, αλλά αποτυπώνει την προέλευση και την ιστορική πορεία κάθε λέξης τής ελληνικής γλώσσας με πληροφορίες, συνδέσεις, συγκρίσεις και σχόλια που ενδιαφέρουν κάθε ομιλητή.

Ας σημειωθεί ότι για το τεράστιο πλήθος των λέξεων τής γλώσσας μας, που ανάγονται στην Αρχαιότητα ή στο Βυζάντιο ή ακόμη και σε νεότερους χρόνους, δεν περιοριζόμαστε –όπως συνήθως συμβαίνει– στο να δηλώνουμε μία λέξη ως αρχαία ή μεσαιωνική κ.λπ., αλλά δίνουμε πλήρεις ετυμολογικές πληροφορίες και γι’ αυτές τις λέξεις, δηλ. για όλες τις λέξεις τής σημερινής γλώσσας μας. Θεωρούμε σημαντικό να γνωρίζει ο αναγνώστης ότι αυτή ή εκείνη η λέξη που χρησιμοποιεί σήμερα πρωτοαπαντά στον Όμηρο, στον Αισχύλο, στον Θουκυδίδη, στον Πολύβιο ή στο Ευαγγέλιο ή σε έναν Βυζαντινό χρονογράφο κ.ά. και ποια σημασία είχε αρχικά, που ενδεχομένως άλλαξε στην ιστορική της πορεία.

Επειδή καμία γλώσσα στον κόσμο, δηλαδή οι άνθρωποι που την μιλούν δεν ζουν χωρίς επαφές με άλλους λαούς, άλλους πολιτισμούς, άλλους γλωσσικούς κόσμους, το πιο συνηθισμένο φαινόμενο σε κάθε γλώσσα άρα και στην Ελληνική είναι οι δάνειες λέξεις, που είναι εμφανείς και στο παρόν Λεξικό, όπως είναι εμφανείς και οι αντιδάνειες λέξεις και η μεγάλη κατηγορία των ελληνογενών ξένων λέξεων, οι οποίες αποτελούν προσφορά τού ελληνικού γλωσσικού πολιτισμού στις άλλες γλώσσες.

Τέλος, το χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτού τού Ετυμολογικού Λεξικού είναι ότι διαβάζεται από την πρώτη μέχρι την τελευταία λέξη που περιλαμβάνει.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Αίτιον - Ένα περιοδικό τον Πολιτισμό, την Τέχνη και την Επιστήμη

Το νέο τεύχος του περιοδικού “Αίτιον” με αριθμό “1” κυκλοφορεί από την Δευτέρα 16 Μαρτίου 2015 σε όλη την Ελλάδα.
21.03.2015
Περισσότερα

Με την υπογραφή του Έναστρον / Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα

Το Έναστρον διαβάζει βιβλία και προτείνει:

Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα - Αντώνης Νικολής (Εκδόσεις Το Ροδακιό)
11.03.2015
Περισσότερα

Αναγνωστικές προτάσεις για τον χειμώνα 2015

Η συντακτική ομάδα του Diavasame.gr επέλεξε και σας προτείνει βιβλία για να διαβάσετε τις κρύες ημέρες του χειμώνα, τα οποία εκδόθηκαν το εξάμηνο από τον Μάϊο του '14 μέχρι και τον Οκτώβριο του '14.
13.02.2015
Περισσότερα

Νέες κυκλοφορίες

ΑΝΤΙ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΑΝΤΙ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γιάννης Μακριδάκης ΕΣΤΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ Παιδικό/Εφηβικό Αντώνης Παπαθεοδούλου ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΟ ΠΕΡΑΣΜΑ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης ΚΡΙΤΙΚΗ ΔΩΣΕ ΜΟΥ ΛΙΓΗ ΖΩΗ ΔΩΣΕ ΜΟΥ ΛΙΓΗ ΖΩΗ Ξένη Λογοτεχνία Paolo Di-Paolo ΙΚΑΡΟΣ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΜΦΙΠΟΛΗ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΜΦΙΠΟΛΗ Ελληνική Λογοτεχνία Θάνος Κονδύλης ΨΥΧΟΓΙΟΣ ΕΙΔΑ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΝΑ ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΕΙΔΑ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΝΑ ΧΟΡΕΥΟΥΝ Ποίηση Ζωή Σαμαρά ΓΚΟΒΟΣΤΗΣ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΝΥΧΤΑ Ξένη Λογοτεχνία Chevy Stevens ΔΙΟΠΤΡΑ Η ΖΗΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΑΧΑΙΡΙΑ Η ΖΗΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΑΧΑΙΡΙΑ Ελληνική Λογοτεχνία Ιερώνυμος Λύκαρης ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΣΑΝ ΜΑΓΙΣΣΑ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΣΑΝ ΜΑΓΙΣΣΑ Ελληνική Λογοτεχνία Αντιόπη Αθανασιάδου MOMENTUM ΘΑ ΞΑΝΑΡΘΟΥΝ ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΘΑ ΞΑΝΑΡΘΟΥΝ ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ Ελληνική Λογοτεχνία Αλκυόνη Παπαδάκη ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΚΙΤΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΙΤΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ Διάφορα Albert Espinosa ΠΑΤΑΚΗΣ ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΡΕΥΜΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΡΕΥΜΑ Ελληνική Λογοτεχνία Κώστας Κατσουλάρης ΠΟΛΙΣ ΠΟΤΕ ΜΗ ΓΥΡΙΖΕΙΣ ΠΙΣΩ ΠΟΤΕ ΜΗ ΓΥΡΙΖΕΙΣ ΠΙΣΩ Ξένη Λογοτεχνία Lee Child BELL ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΜΕ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΜΕ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΟΝΟΜΑΤΑ Διάφορα Ελένη Λαδιά ΑΡΜΟΣ ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ Ξένη Λογοτεχνία Philip Kerr ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ Ο ΤΡΟΧΟΣ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ Ο ΤΡΟΧΟΣ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ Ελληνική Λογοτεχνία Λούλα Καλαϊτζόγλου ΛΙΒΑΝΗΣ 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ