Έχουμε διαβάσει 2416 βιβλία

ΠΕΡΙ ΒΛΑΚΕΙΑΣ

04.03.2017
email
ΠΕΡΙ ΒΛΑΚΕΙΑΣ
Εκδοτικός Οίκος
ΜΙΝΩΑΣ
Συγγραφέας
Robert Musil
Μετάφραση
Αλεξάνδρα Ιωαννίδου
Κατηγορία
ISBN
978-618-02-0727-9
Σελίδες
104
Ο Ρόμπερτ Μούζιλ –περισσότερο γνωστός για το αριστουργηματικό «Άνθρωπος χωρίς ιδιότητες»– έδωσε τη διάλεξη με τίτλο «Περί Βλακείας» στον Αυστριακό Σύλλογο Εργασίας τον Μάρτιο του 1937. Η συγκυρία ήταν χαρακτηριστική καθώς η ναζιστική Γερμανία ήταν ήδη πανίσχυρη και έναν χρόνο αργότερα θα εισέβαλλε στην Αυστρία, αναγκάζοντας τον Μούζιλ να μεταναστεύσει και να ζήσει εξόριστος τα λίγα επόμενα χρόνια της ζωής του. Απλό, άμεσο και διεισδυτικό, το κείμενο του Μούζιλ παραμένει διαχρονικά επίκαιρο και αφηγηματικά σφριγηλό.

Ο συγγραφέας καταπιάνεται με αληθινό ενδιαφέρον με το ερώτημα «τι είναι η βλακεία;», ένα εγχείρημα δύσκολο καθώς πρόκειται για μια συνθήκη στην οποία λίγο πολύ όλοι εμπλεκόμαστε, προσεγγίζοντας τον στόχο του από διάφορες πλευρές και ποικίλες οπτικές. Ανιχνεύει στοιχεία από ιστορικά δεδομένα και τους θεσμικά κατοχυρωμένους ρόλους, από τις απλές προσωπικές σχέσεις μέχρι το πώς εμφανίζεται η βλακεία στον χώρο των τεχνών, παραθέτοντας στοιχεία από τον χώρο της ψυχολογίας, που είχε σπουδάσει και φαίνεται πως παρακολουθούσε ιδιαίτερα, φτάνοντας φυσικά μέχρι τη σύγχρονη συγκυρία της εποχής του, τις μαζικές διεγέρσεις και τις πολεμικές εντάσεις.

«Αυτός που έχει την εξουσία εκνευρίζεται λιγότερο με τον αδύναμο που δεν μπορεί παρά με τον αδύναμο που δεν θέλει» σχολιάζει ο Μούζιλ. Μια παρατήρηση που ισχύει τόσο για τις σχέσεις του άρχοντα με τους υπηκόους του –γιατί είναι σοφότερο να κρατάς χαμηλά το κεφάλι σου από το να το χάσεις– όσο και για πιο καθημερινές περιπτώσεις: για τις σχέσεις δασκάλου-μαθητή ή δικαστή-κατηγορούμενου. Απ' την άλλη, το ασφαλέστερο καταφύγιο για την ανοησία μπορεί να προσφέρει η εξουσία, καθώς δίνει ένα απεριόριστο ελευθέρας αυθαιρεσίας ενώ καλύπτεται παραδοσιακά από τίτλους όπως «μεγαλειότατε», «σεβασμιότατε», «υψηλότατε» κτλ.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ότι για τον Μούζιλ η βλακεία δεν είναι μόνο διανοητικό ελάττωμα αλλά και συναισθηματικό καθώς την ταυτίζει με την εν γένει ωμότητα. «Η βλακεία εν δράσει, αυτό είναι ωμότητα.» Ενώ ένα διαχρονικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό φαίνεται πως είναι να θεωρεί κανείς βλακώδες καθετί που δεν του ταιριάζει. Άφατη βλακεία! Οποία ηλιθιότης! «Αν κρυφακούσει κανείς τι λένε σήμερα οι άνθρωποι ο ένας για τον άλλο, τότε θα αποκομίσει την εντύπωση πως η αυτοπροσωπογραφία της ανθρωπότητας αποτελείται από τις παραλλαγές αυτών των δύο κακοραμμένων εκφράσεων» (όπως παρατηρεί εύστοχα ο Πέτρος Τατσόπουλος στον μεστά ενημερωτικό πρόλογό του, ο Ρόμπερτ Μούζιλ δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί την πραγματικότητα του διαδικτύου –και της σημερινής δημόσιας σφαίρας γενικότερα– για να διαπιστώσει και στην απόλυτη μορφή της την επαλήθευση των παρατηρήσεών του).

Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, διανοητικά ερεθιστική και βαθιά αποκαλυπτική είναι η ψυχολογική προσέγγιση του Μούζιλ σχετικά με τη βλακεία όσο και η καίρια σύνδεση που επιχειρεί με τα φαινόμενα της εποχής του. Έτσι οι παρατηρήσεις και τα παραδείγματά του φτάνουν μέχρι εμάς σήμερα, φωτίζουν και για μας συμπεριφορές και χαρακτηριστικά, προσφέρουν ένα γόνιμο έδαφος για διαλογισμό, για να εμβαθύνουμε και να στοχαστούμε, μας τροφοδοτούν με επιχειρήματα και την ίδια στιγμή αποτελούν έναν οδοδείκτη προσανατολισμού για τις σημερινές προκλήσεις.

Κλείνοντας, αξίζει να επισημάνουμε ότι το «Περί βλακείας» είναι το όγδοο βιβλίο μιας σειράς από αντίστοιχα κλασικά κείμενα (όπως το «Άκου ανθρωπάκο» του Βίλχελμ Ράιχ, ο «Αναρχικός τραπεζίτης» του Πεσσόα, η «Τέχνη του πολέμου» του Σουν Τσου, τα κείμενα για την τέχνη της γραφής της Βιρτζίνια Γουλφ, κ.ά.) που προσφέρονται με εκδοτική φροντίδα και μεταφραστική αρτιότητα και αξίζει να προσεχθούν από κάθε σκεπτόμενο αναγνώστη.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα / The child

Η Αφροδίτη Δημοπούλου στη στήλη της με τίτλο "Περιπλανήσεις σε ξένη γλώσσα", με όχημα την αγγλική γλώσσα κάθε μήνα θα παρουσιάζει επιλογές της από την ξενόγλωσση λογοτεχνία.

The child
08.10.2017
Περισσότερα

Μαθήματα Δημιουργικής Γραφής από το e-learning του Πανεπιστημίου Αθηνών

Νέος κύκλος μαθημάτων Δημιουργικής Γραφής και Επιμέλειας Κειμένων ξεκινά από το e-learning του Πανεπιστημίου Αθηνών, για όσους ενδιαφέρονται για μαθήματα εξ αποστάσεως με αναγνωρισμένους καθηγητές και πιστοποιητικό επιμόρφωσης.
27.09.2017
Περισσότερα

Συνέντευξη με τη συγγραφέα Βίβιαν Αβρααμίδου-Πλούμπη

Η Βίβιαν Αβρααμίδου-Πλούμπη συνομιλεί με την Ευμορφία Ζήση και το Diavasame.gr με αφορμή το τελευταίο βιβλίο της "Γκαίρλιτς" (εκδόσεις Αλεξάνδρεια).
03.09.2017
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ