Έχουμε διαβάσει 2374 βιβλία

ΚΑΡΑΒΟΦΑΝΑΡΟ ΣΤΟ ΜΑΥΡΟ ΝΕΡΟ

11.06.2017
Συντάκτης: Διονύσης Μαρίνος
facebook email
ΚΑΡΑΒΟΦΑΝΑΡΟ ΣΤΟ ΜΑΥΡΟ ΝΕΡΟ
Εκδοτικός Οίκος
GUTENBERG
Συγγραφέας
Μετάφραση
Αθηνά Δημητριάδου
Κατηγορία
ISBN
978-960-01-1814-8
Σελίδες
331
                                                            Το φως της επούλωσης

Σαν ζεστό τήγμα, από το μέσα βάθος ενός κάποιου απωθημένου παρελθόντος, αναδύονται όλα τα μυθιστορήματα του Κολμ Τομπίν. Είτε πρόκειται για εκείνα της πρώτης συγγραφικής περιόδου του είτε για τα ύστερα και σαφώς πιο σημαντικά, η σιωπή των υλικών είναι πάντα παρόμοια.

Ο ίδιος συνηθίζει να λέει πως το να τελειώσει ένα βιβλίο είναι σαν να βάζει ένα παιδί να κοιμηθεί. Όμως δεν πρόκειται για ύπνο ανέφελο, αλλά ούτε και για θορυβώδη. Έχει προηγηθεί μια μακρά διαδικασία μύησης στην επούλωση των τραυμάτων. Οι ήρωές του (αν και καλύτερα θα έπρεπε να εστιάσουμε στην πλειάδα των γυναικείων χαρακτήρων που έχει απλώσει στο χαρτί) έχουν ταυτίσει τη ζωή τους με την προσδοκία της θεραπείας από το παρελθόν που τους βαραίνει. Πρόκειται για τελετουργική κάθαρση, η οποία, όμως, αν και φέρει πολλά τραγικά στοιχεία, δεν καθοδηγείται από ακραίες συμπεριφορές, από εντάσεις ή ηχητικά κύματα ενθουσιασμού και άρνησης.

Αντιθέτως, τα πάντα εκκινούν από τη βάσανο της σιωπής και σε αυτήν καταλήγουν, αλλά με μια διακριτή αλλαγή. Ο παθών, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχει μπει στη φάση της αποδοχής και της πλήρωσης του κενού που μέχρι πρότινος φάνταζε άκρως δεσμευτικό

Το «Καραβοφάναρο στο μαύρο νερό» ανήκει στην πρώιμη φάση του Τομπίν, τα λεγόμενα «Wexford Novels», στα οποία ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη γενέτειρά του, το Ενισκόρθι, ως βασικό υλικό της μυθοπλασίας, αλλά και του χωροχρονικού σεταρίσματος.

Τρεις διαφορετικές γενιές γυναικών (η γιαγιά, η μητέρα και η κόρη) προσπαθούν να συμβιβάσουν τις άλυτες διαφορές τους, τις καταπιεσμένες λύπες τους, τη φθορά που διάλυσε τη σχέση τους. Μόνο που το κάνουν με το φάσμα του επικείμενου θανάτου να κρεμιέται πάνω από τα κεφάλια τους. Ο γιος της μητέρας (Λίλι) και αδελφός της κόρης της (Έλεν) πάσχει από AIDS και βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο. Λίγο πριν αποδημήσει, ο Ντέκλαν ζητάει από τους φίλους του που τον προσέχουν και την αδελφή του που μαθαίνει τελευταία στιγμή ότι είναι ετοιμοθάνατος, να τον μεταφέρουν στο σπίτι της γιαγιάς, ένα απομακρυσμένο οίκημα στο Γουέξφορντ που βλέπει θάλασσα.

Εκεί θα γίνουν οι μεγάλες αποκαλύψεις: ο Ντέκλαν παραδέχεται ότι είναι ομοφυλόφιλος (σ.σ.: είναι σταθερή πάντα η πρόθεση του Τομπίν να μιλήσει στα βιβλία του για τη σεξουαλική διαφορετικότητα), αλλά πάνω από όλα έρχονται στην επιφάνεια οι κρυμμένες κακογραφίες στη ζωή αυτής της οικογένειας. Μπορεί η ασθένεια του Ντέκλαν να είναι ο σπινθήρας, αλλά ο κινητήριος μοχλός του μυθιστορήματος είναι η Έλεν. Αν και η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη, στην πραγματικότητα, προϊούσας της πλοκής, αποκτάει κανείς την αίσθηση πως όσα μαθαίνει, οι βουτιές που πραγματοποιεί, γίνονται με την ώθηση που δίνει η κόρη στην ιστορία.

Τα δύο παιδιά από πολύ νωρίς στοιχήθηκαν στη γραμμή της απώλειας. Έχασαν τον πατέρα τους από καρκίνο και χρειάστηκε για κάποιο διάστημα να μείνουν με τη γιαγιά και τον παππού τους. Κάπου εκεί επήλθε και το ρήγμα ανάμεσα στη Λίλι και την Έλεν. Η καθεμία τράβηξε τον δικό της δρόμο θεωρώντας πως η άλλη την έβλεπε εχθρικά και αποστασιοποιημένα. Η σχέση τους έγινε παγερή και στο τέλος έπαψε να υπάρχει. Όμως το ίδιο ανταγωνιστική ήταν και η σχέση της Λίλι με τη μητέρα της. Να έφταιγε ο ανεξάρτητος και δυναμικός χαρακτήρας της; Ή, μήπως, η αδυναμία να αποδεχθεί κανείς εύκολα το διαφορετικό; Άλλωστε, ο Τομπίν άλλο δεν κάνει από το να παίζει με τις αντιστίξεις σε αυτό το μυθιστόρημα. Με υπόρρητες συγκρούσεις ανάμεσα σε εξόχως αντιθετικά στοιχεία (πόλη-επαρχία, νέο-παλαιό, προοδευτισμός-συντηρητισμός κ.λπ).

Η Έλεν μεγαλώνει πιέζοντας τον εαυτό της να κρύβει κάτω από το χαλί τις πραγματικές ανάγκες της. Παντρεύεται έναν δοτικό άνδρα, αποκτάει δύο παιδιά, όμως μέσα της θάλλει πάντα η αμφιβολία για το αν έχει προσεγγίσει μια εκδοχή της ευτυχίας.

Το αναπόδραστο του θανάτου θα φέρει τις τρεις γυναίκες ενώπιος ενωπίω. Θα βγουν από το σεντούκι του χρόνου τα παλαιά κρίματα, τα παράπονα που σκίασαν τη ζωή τους, θα βγουν στην επιφάνεια τα μυστικά όπως η ερωτική παρέκκλιση του Ντέκλαν.

Περνώντας μέσα από τη σφύρα και τον άκμονα, οι τρεις γυναίκες θα κονταροχτυπηθούν, θα ματώσουν, θα κλάψουν, θα εναντιωθούν η μια στην άλλη, όμως τελικά θα αποδεχθούν ότι αυτό που τους χώριζε είναι αυτό που τους ένωνε: μια κοινή μοίρα με όλα τα ξεστρατίσματά της.

Αυτή η πορεία προς την αποδοχή και τελικά την επούλωση των τραυμάτων δεν πραγματώνεται με τρόπο τευτονικό, αλλά με ήσυχες και βαθιές μετατοπίσεις και παραδοχές που πονούν αλλά και θεραπεύουν. Ο Τομπίν δημιουργεί ένα σκηνικό που μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται ήσυχο και δίχως προχωρήματα, όμως στην ουσία στήνει μια ιστορία γεμάτη εγκοπές τις οποίες οφείλει ο αναγνώστης να εξετάσει για να δώσει άλλοθι σε όλους τους πρωταγωνιστές.

Ναι, ο θάνατος έρχεται πλησίστιος, ο Ντέκλαν δεν θα τα καταφέρει. Ωστόσο, η ζωή προχωράει και ο δρόμος της είναι πιο υποφερτός όταν αποδέχεσαι το πραγματικό βάρος του παρελθόντος και το μετατρέπεις σε αδιάγνωστο πέρασμα για το παρόν. Ο Τομπίν είναι ένας μετρ της λιτότητας και των υφέσεων. Ένας έξοχος ανατόμος της ανθρώπινης φύσης (ιδιαιτέρως της γυναικείας) που ό,τι φτιάχνει έχει τη στόφα της αυθεντικότητας και της ενσυναίσθησης. Ένας πραγματικά σημαντικός συγγραφέας.

Η πολύ καλή μετάφραση ανήκει στην Αθηνά Δημητριάδου.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

Συνέντευξη με τον Πέτρο Παπαγεωργίου

Ο Δημήτρης Αργασταράς συνομιλεί με τον Πέτρο Παπαγεωργίου με αφορμή το βιβλίου "Φυσιοκράτης ή δεισιδαίμων" (εκδόσεις iWrite).
29.07.2017
Περισσότερα

Comic Corner / Soul Eater (Complete Series)

Η Λαμπρινή Καραθανάση παρουσιάζει κάθε μήνα ένα Box Set Comic, που κυκλοφορούν σε DVD, στη στήλη της Comic Corner.

Soul Eater (Complete Series)
16.07.2017
Περισσότερα

Συνέντευξη με την Δέσποινα Χατζή

Ο Δημήτρης Αργασταράς συνομιλεί με την Δέσποινα Χατζή, με αφορμή το νέο της βιβλίο "Σμαρώ" (εκδόσεις Μίνωας).
16.07.2017
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ