Έχουμε διαβάσει 2344 βιβλία

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

23.12.2016
Συντάκτης: Διονύσης Μαρίνος
facebook email
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ
Εκδοτικός Οίκος
ΜΕΛΑΝΙ
Συγγραφέας
Κατερίνα Μαλακατέ
Κατηγορία
ISBN
978-960-591-057-0
Σελίδες
228
                                                      Αν τα πράγματα συνέβαιναν αλλιώς

Για την ανάγκη της συζήτησης ας βυθιστούμε στη σύμβαση της ουχρονίας: ο χρόνος τέλεσης των γεγονότων είναι πάνω κάτω ευκρινής, εντούτοις όλα τα παρελκόμενα είναι επινοημένα. Ή, αλλιώς, τελούν υπό το καθεστώς της αίρεσης, της πιθανολόγησης, της εναλλακτικής ιστορίας. Η Ελλάδα, στην κορυφή της κρίσης, οδηγείται σε δημοψήφισμα στο οποίο επικρατεί το «Όχι». Αποχωρεί από τη ζώνη του ευρώ, απομονώνεται και στην κορυφή του δράματος η εξουσία περνάει στα χέρια του «Ένα», ενός φασίστα που μέσα σε πέντε ημέρες επιβάλλει τον δικό του σκληρό νόμο που εκ πρώτης όψεως δεν δείχνει σκληρός, καθώς δεν εμπνέεται από τη βία και τον πειθαναγκασμό. Η Ελλάδα τελεί υπό ένα ιδιαίτερο καθεστώς δικτατορίας. Η πρωτεύουσα έχει μετατραπεί σε περίκλειστο στρατόπεδο όπου οι συνεργάτες του καθεστώτος διατηρούν κάποια «προνόμια» (έχουν ρεύμα, τρόφιμα, ίντερνετ, τηλεόραση), τη στιγμή που όλοι οι υπόλοιποι συμπιέζονται στην ανυπαρξία, στο περιθώριο και στην αντίσταση. Χρήματα δεν υπάρχουν, οι κοινωνικές συνθήκες που σε μια νομοκρατούμενη κοινωνία θα αποτελούσαν ακρογωνιαίο λίθος συμβίωσης, στη νέα κατάσταση ταλαντώνονται σε σημείο χαλάρωσης. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει συμβεί στην πραγματικότητα, αλλά είναι η αναγκαία και ικανή σύμβαση που «υπογράφει» η Κατερίνα Μαλακατέ με τους αναγνώστες της για να διαμορφώσει το δικό της συγγραφικό «what if».. Εδώ έχουμε μια παραπλήσια εκδοχή του Ροθ στη «Συνομωσία κατά των ΗΠΑ» (εκδ. Πόλις), και του μυθιστορήματος «Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο» του Φίλιπ Ντικ (εκδ. Τόπος). Πλείστες είναι οι απόπειρες συγγραφέων να διηγηθούν μια εναλλακτική θεώρηση της Ιστορίας. Από τον Ασίμοφ έως τον Ναμπόκοφ και από την Άτγουντ έως τον Κιμ Στάνλεϊ Ρόμπινσον, η λογοτεχνία αποδεικνύεται ιδανικός τόπος για να αναπτυχθεί ο σπόρος της «άλλης Ιστορίας». Η Μαλακατέ δείχνει να έχει θητεύσει αναγνωστικά σε αυτού του είδους τη λογοτεχνική σύμβαση γι’ αυτό και το αποτέλεσμα που μας προσφέρει είναι διακριτό, καθαρογραμμένο και ευθύ.

Κεντρικός ήρωας είναι ο Χάρης, ένας συγγραφέας που κουβαλάει ουκ ολίγες αμυχές (συναισθηματικές, κοινωνικές και υπαρξιακές). Είναι μονήρης, απαθής προς τα κοινωνικά και τα πολιτικά συμβαίνοντα, προσωποκεντρικά εμμονικός και αδιάφορος ακόμη και για την οικογένειά του. Τι πιο εύκολο να πηδήξει από το καράβι που βουλιάζει και να μεταναστεύσει στο Παρίσι αποδεχόμενος την πρόταση ενός εκδοτικού οίκου. Άγνωστος μεταξύ αγνώστων καταφέρνει να γράψει το απόλυτο μπεστ σέλερ (βοηθάει και ο οίκτος των Γάλλων προς τους χειμαζόμενους Έλληνες), αδιαφορώντας για το γεγονός ότι άφησε στη μοίρα τους τη γυναίκα του και την κόρη του. Ο ίδιος έλκεται από μια Γαλλίδα και ξεκινάει έναν νέο κύκλο ζωής.

Πίσω στην Ελλάδα, όμως, μαίνεται η «πυρκαγιά». Τα πάντα κινούνται μέσα σε έναν ασφυκτικό κλοιό οιονεί πολιορκίας. Η κόρη του Χάρη, Ευγενία, φτάνει πεζή έως το ορεινό χωριό του παππού (πατέρα του Χάρη) για να αναζητήσει βοήθεια από τη στιγμή που έχασε και τη μητέρα της. Εκείνος τη δέχεται ασμένως και φτάνει στο σημείο να ενωθεί μαζί της με ακατάλυτα δεσμά (ναι, υπάρχει η υπόρρητη αίσθηση ότι φτάνει έως το σημείο της ερωτικής φαντασίωσης). Αυτή η… παράνομη σχέση θα οδηγήσει τους δυο τους σε άτακτη φυγή προς την Αθήνα. Το οδοιπορικό του παππού Χρήστου και της Ευγενίας φέρνει στον νου τον «Δρόμο» του Κόρμακ ΜακΚάρθι δίχως όμως το βάθος των χρωμάτων που περιέχει ο ζόφος στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα. Στην Αθήνα, μια διαφορετική πρωτεύουσα πλέον, αποδεικνύεται πως εξυφαίνεται ένα σχέδιο αντίστασης στη μονοκρατορία του «Ένα», στο οποίο φαίνεται να εμπλέκονται άμεσα και έμμεσα οι κεντρικοί πρωταγωνιστές.

Ναι, το μυθιστόρημα της Μαλακατέ είναι μια εύγλωττη δυστοπία. Φέρει όλες τις σημάνσεις και τα χαρακτηριστικά του είδους. Εντούτοις, απουσιάζει εντελώς η πολιτική σκοπιά στην ιστορία. Υπάρχει στο βάθος ως υπόμνηση, αλλά όχι ως αυτή που υποκινεί τις πράξεις και τις αποφάσεις των ηρώων. Εμπρόθετα, η συγγραφέας επιλέγει να στρέψει τα νώτα της στο πολιτικό σκέλος και να εντρυφήσει στα ανθρώπινα. Σε εκείνες τις μεταιχμιακές συνθήκες που όταν εμφανιστούν αλλάζουν τις σταθερές των ανθρώπων, τους μετατρέπουν σε άλογα ή υπολογιστικά όντα, συστρέφουν τις ηθικές αξίες τους, αποκόβουν από μέσα τους το αίσθημα της αλληλεγγύης. Η οπτική της Μαλακατέ απέχει από το να δικαιώσει ή να καταδικάσει τους ήρωές της. Επιλέγει την οδό της συναίσθησης, της παρατήρησης και της διακριτικής επόπτευσης. Αυτό ευνοεί στο να διατηρηθεί η σωστή θερμοκρασία στο μυθιστόρημα και να μην εκτραπεί σε ηθικολογίες. Από την άλλη, βέβαια, θα ήταν πιο ισοβαρής ο μύθος αν οι πολιτικές νύξεις ήταν πιο έντονες, όμως σε αυτές τις περιπτώσεις ο συγγραφέας φαίνεται να πρέπει να πάρει μια απόφαση και η Μαλακατέ την έλαβε και είναι αυτή που μας κατέθεσε.

Το μυθιστόρημα είναι στιβαρό, διαβάζεται απρόσκοπτα, έχει ένταση και ρυθμό, λειτουργεί σε πολλά σημεία με τη λογική του σασπένς και της ανάγκης να γυρίσεις άμεσα σελίδα για να δεις τι θα συμβεί στη συνέχεια, ενώ οι λογοτεχνικές αναφορές του είναι πρόδηλες. Αρκετοί συγγραφείς έχουν αποπειραθεί τα τελευταία χρόνια να εγγράψουν στην εργογραφία τους βιβλία που έχουν άμεση σχέση με την κρίση που βιώνει η χώρα με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αυτό που προσχηματικά ονομάζουμε «λογοτεχνία της κρίσης». Τυπικά, θα έλεγε κανείς πως «Το Σχέδιο» εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία. Το γεγονός, όμως, ότι επιλέγει να φτιάξει ένα σκηνικό μετα-κρίσης ή μιας άλλης κρίσης, αυτομάτως αποκρούει τα βάρη της κατηγοριοποίησης. Εντέλει, το δεύτερο συγγραφικό βήμα της Μαλακατέ καθίσταται θετικό και εγγράφει υποθήκες για το τρίτο.

Η ομάδα μας

Ημερολόγιο

Τελευταία άρθρα

10 χρόνια Diavasame.gr

10 χρόνια Diavasame.gr!
Ένα κείμενο από τους συντάκτες και ευχές από ανθρώπους του βιβλίου!
22.06.2017
Περισσότερα

Comic Corner / Kuroko's Basketball

Η Λαμπρινή Καραθανάση παρουσιάζει κάθε μήνα ένα Box Set Comic, που κυκλοφορούν σε DVD, στη στήλη της Comic Corner.

Kuroko's Basketball
18.06.2017
Περισσότερα

Συνέντευξη με τον Ηφαιστίωνα Χριστόπουλο

Έξι νέοι συγγραφείς μιλούν στο Diavasame.gr και την Αγγέλα Γαβρίλη για το πρώτο τους βιβλίο και την περιπέτεια της συγγραφής.

Ηφαιστίων Χριστόπουλος
18.06.2017
Περισσότερα

Κριτικές αναγνωστών

ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΝΣΜΟΥΘ Ξένη Λογοτεχνία ΣΥΛΛΟΓΗ JEMMA PRESS ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ 22/11/63 22/11/63 Ξένη Λογοτεχνία Stephen King BELL ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΣΙΝΟΥΧΕ, Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ Ξένη Λογοτεχνία Mika Waltari ΚΑΛΕΝΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ ΠΕΤΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙ Ελληνική Λογοτεχνία Χριστίνα Ζέμπη ΩΚΕΑΝΙΔΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣΣΕΣ ΜΕΛΑΓΧΟΛΟΥΝ Ξένη Λογοτεχνία Tom Robbins ΑΙΟΛΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ Ξένη Λογοτεχνία Victor Hugo ΣΜΙΛΗ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΜ' ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ VAKXIKON.GR ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΧΥ Ιστορία/Δοκίμιο/Μελέτη Κωνσταντίνος Καρατόλιος HISTORICAL QUEST ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ ΑΕΤΟΙ ΚΑΙ ΛΥΚΟΙ Ελληνική Λογοτεχνία Βαγγέλης Κούτας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ Ελληνική Λογοτεχνία Χάρης Βλαβιανός ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ (ΜΕ) ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ Διάφορα Κώστας Γκοτζαμάνης ΠΑΤΑΚΗΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Ελληνική Λογοτεχνία Δημήτρης Γ. Στεφανάκης ΨΥΧΟΓΙΟΣ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ελληνική Λογοτεχνία Αντώνης Μπουλούτζας ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΟΣΑΚΟ Ελληνική Λογοτεχνία Γαβριήλ Αλεξάνδρου ΙΩΛΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ Ελληνική Λογοτεχνία Γεωργία Μαμά ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΣΚΥΛΙΑ Ξένη Λογοτεχνία Ian Rankin ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ