Η συντάκτριά μας Τούλα Ρεπαπή συζητάει με τον ακαδημαϊκό και συγγραφέα Θέμη Λαζαρίδη.
Κύριε Λαζαρίδη, Σας γνώρισα μέσα από το βιβλίο σας, Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ των Εκδόσεων ΚΡΙΤΙΚΗ και την παρουσίασή του. Αυτό που κάνετε σαφές μέσα στο βιβλίο σας και αποδίδετε και τη μεγαλύτερη ευθύνη είναι ο πολιτικός παράγοντας ο οποίος ουσιαστικά κινεί τα νήματα. Πως νομίζετε με αυτά τα δεδομένα θα γινότανε η αλλαγή;
Πράγματι, το πολιτικό σύστημα σήμερα δεν εμπνέει και πολλή αισιοδοξία. Όμως αυτό μπορεί να αλλάξει. Υπάρχει μια κινητικότητα στα πολιτικά πράγματα. Από τη μια ο κόσμος είναι απηυδισμένος, από την άλλη δημιουργούνται νέα κόμματα. Δεν αποκλείεται να υπάρξουν σημαντικές ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό.
Η νοοτροπία, Πανεπιστημιακών και φοιτητών πως αλλάζει;
Με δύο τρόπους. Έναν ήπιο και έναν σκληρό. Ο πρώτος είναι η συζήτηση, όπως αυτή που γίνεται στο Greek University Reform Forum. Εκθέτουμε τα ζητήματα, ανταλλάσσουμε απόψεις, προβάλλουμε πρακτικές σε άλλες χώρες. Κάποιος που συμμετέχει σε αυτήν τη διαδικασία επηρεάζεται. Ο δεύτερος τρόπος είναι ο θεσμικός: με την θέσπιση ξεκάθαρων κανόνων και την απαρέγκλιτη τήρησή τους.
Η αξιολόγηση τι ρόλο παίζει;
Η αξιολόγηση μας δείχνει πού βρισκόμαστε. Πού διαπρέπουμε και κυρίως πού υστερούμε. Είναι μια πολύ χρήσιμη διαδικασία, αρκεί να υπάρχει βούληση για αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της. Διαφορετικά είναι χάσιμο χρόνου.
Για το άσυλο τι άλλο θα μπορούσατε να πείτε;
Το πανεπιστημιακό άσυλο, δηλαδή η απαγόρευση εισόδου της αστυνομίας στον χώρο ενός πανεπιστημίου, είναι μια εντελώς άστοχη και παράλογη νομοθετική διάταξη που δεν υπάρχεισχεδόν σε καμία άλλη χώρα του κόσμου.
Η έρευνα στα Πανεπιστήμια λετε πως είναι όχι μόνο επιβεβαίωση της άριστης λειτουργίας τους,αλλά βοηθά ουσιαστικά τα έσοδα ενός κράτους, όπως π.χ. η MICROSOFT. Ενώ σε άλλες επιστήμες όπως η Ιατρική η οποία σε συνδυασμό με την επιτυχή έρευνα άλλων επιστημών εξασφαλίζει ποιότητα ζωής στον άνθρωπο. Στην Ελλάδα τι θα μπορούσε να βοηθήσει;
Είχαμε πρόσφατα αυτή τη συζήτηση στο μπλογκ. Υπάρχουν πρώτα από όλα άμεσα οικονομικά οφέλη από την τεχνολογική έρευνα, όπως η δημιουργία νέων εταιρειών, παραγωγή καινοτόμων προϊόντων, εξασφάλιση θέσεων εργασίας, βελτίωση στο εμπορικό ισοζύγιο, κτλ. Αλλά υπάρχουν και έμμεσα οφέλη που δεν είναι τόσο απτά. Π.χ., η ερευνητική δραστηριότητα σε μια χώρα περιορίζει τη «διαρροή εγκεφάλων» στο εξωτερικό. Οι «εγκέφαλοι» αυτοί είναι πολλαπλά πολύτιμοι σε μια κοινωνία. Έπειτα η έρευνα δρα συνεργιστικά με την εκπαίδευση. Ένας φοιτητής σε πανεπιστήμιο με σοβαρή έρευνα θα εκπαιδευτεί καλύτερα και βαθύτερα από ό,τι σε ένα πανεπιστήμιο χωρίς σοβαρή έρευνα. Έρευνα στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων και την βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Πως θα μπορούσαν οι φοιτητές των Ελληνικών Πανεπιστημίων να γίνουν καλύτεροι και οι καθηγητές να ασχοληθούν με την έρευνα περισσότερο;
Πρέπει να ενισχυθεί η άμιλλα. Αν π.χ. κάθε 5 χρόνια τα ομοειδή τμήματα κατατάσσονταν σε μια αξιολογική σειρά, αυτό θα έδινε σε όλους ηθικό κίνητρο για να βελτιωθούν και για να κάνουν αξιοκρατικές προσλήψεις. Θα μπορούσαν να θεσπιστούν περισσότερα βραβεία, σε πανεθνικό επίπεδο, για εξαιρετικές επιδόσεις στην έρευνα και στη διδασκαλία. Το ίδιο και για φοιτητές.
Στο βιβλίο σας καταθέσατε έναν συλλογισμό –αφού υπάρχει πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια ιδιωτική εκπαίδευση, γιατί να μην υπάρχει και τριτοβάθμια; συλλογισμός ο οποίος στηρίζει την αναγνώριση της Ιδιωτικής Ανώτατης Εκπαίδευσης.Θα θέλατε να μου πείτε, ποιοι κατά την γνώμη σας είναι οι κίνδυνοι και ποια τα οφέλη από την επίσημη είσοδο των Ιδιωτικών Κολεγίων στο χώρο της τρτοβάθμιας εκπαίδευσης ;
Οι κίνδυνοι έχουν παρουσιαστεί επαρκώς από τους πολέμιους της ιδιωτικής εκπαίδευσης: χωρίς σοβαρό κρατικό έλεγχο, τα κολέγια αυτά θα μπορούσαν να καταστούν επιχειρήσεις πώλησης πτυχίων. Για αυτό είναι απαραίτητο να υπάρξει σοβαρή αξιολόγηση και πιστοποίηση αυτών των ιδρυμάτων. Τα οφέλη είναι ότι απελευθερώνεται η ιδιωτική πρωτοβουλία, που ενίοτε οδηγεί σε καλά αποτελέσματα.
Τα τελευταία γεγονότα με συμπλοκές στους δρόμους, και συνεχείς πορείες για θέματα παιδείας κάνουν εσάς πιο διορατικό στο τι θα ακολουθούσε;
Η εικόνα της χώρας είναι θλιβερή. Μοιάζουμε με λαό που τρωει τις σάρκες του. Ο σώζων εαυτόν σωθήτω, ο καθένας για την πάρτη του και ας πάει να πνιγεί ο διπλανός. Συμφωνώ ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για παράπονα και για διαμαρτυρίες, αλλά η συνεχής διαμαρτυρία, και μάλιστα με παρακώλυση της ομαλής λειτουργίας των πανεπιστημίων ή των εθνικών οδών είναι αυτοκαταστροφική. Ναι, να διαμαρτυρόμαστε, αλλά με ψυχραιμία και νηφαλιότητα, και με τρόπο που να μην επιδεινώνει την κατάσταση της χώρας. Να κάνουμε ορθή διάγνωση των προβλημάτων και να θέτουμεσυγκεκριμένους στόχους. Όχι στην τυφλή αντίδραση.
Αισθανόσαστε δικαιωμένος από τις αντιδράσεις τις οποίες προκάλεσε; Βρίσκετε πως το βιβλίο σας είχε την ανταπόκριση που περιμένατε;
Είμαι ευχαριστημένος από την πορεία του βιβλίου. Το ζήτημα είναι ποιο θα είναι το επόμενο βήμα.
Τι θα θέλατε να πείτε που νομίζετε ότι δεν κάνατε σαφές ή δεν στηλιτεύσατε αρκετά στο βιβλίο σας;
Δεν αισθάνομαι ότι υπάρχει κάτι μεγάλο που παραλείφθηκε. Εξάλλου το μπλογκ καθημερινά επεκτείνει και εμβαθύνει τους προβληματισμούς που περιέχονται στο βιβλίο.
Αν ξεκινούσατε αυτή την προσπάθεια τώρα, τι διαφορετικό θα κάνατε;
Δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα που θα έκανα διαφορετικά.
Κύριε Λαζαρίδη, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω πολύ για την συνέντευξη σας την οποία παραχωρήσατε στο μοναδικό Ελληνικό site κριτικής βιβλίων το www.diavasame.gr και τους αναγνώστες του.
Εγώ σας ευχαριστώ!
